احساس نیاز به دفع مدفوع در بازه زمانیهای کوتاه مدت و یا مدفوع کردن بیش از حد معمول در طول روز نشانههایی از تکرر مدفوع است که میتواند ناشی از ناراحتیهای گوارشی باشد. بطور کلی تکرر مدفوع وضعیت نگران کنندهای نیست اما باید بیمار حتما به پزشک متخصص مراجعه کند زیرا میتواند باعث ایجاد انسداد روده، سرطان روده، بیماریهای التهابی روده و غیره شود که در ادامه معرفی خواهیم کرد. درمان تکرر مدفوع در ابتدا تغییر عادات غذایی، تغییر فعالیتهای بدنی و در ادامه مصرف داروهایی است که پزشک در صورت نیاز برای شما تجویز میکند.
چرا انقدر مدفوع میکنم؟ آیا تکرر مدفوع نشانه بیماری است؟ شاید مدتی است که شما هم این عارضه را تجربه میکنید و نسبت به قبل، بیشتر نیاز دارید تا برای دفع مدفوع به دستشویی بروید. اما آیا این وضعیت عادی است؟ یا نیاز به بررسی بیشتر دارد؟ در ادامه متن با ما همراه باشید تا به طور کامل عوامل دخیل در تکرر مدفوع و تکنیکهایی برای درمان و جلوگیری از این عارضه را به شما معرفی کنیم:
منظور از تکرر مدفوع چیست؟
تکرر مدفوع وضعیتی است که فرد در طول روز بیش از حد معمول مدفوع دفع میکند. به طور کلی کسی نمیتواند یک الگو ثابت برای تعداد دفعات اجابت مزاج تعریف کند چرا که الگو طبیعی دفع مدفوع برای هر شخص متفاوت بوده و ممکن است از 3 بار دفع در روز تا 3 بار دفع در هفته متغییر باشد.
منظور از تکرر مدفوع این است که تعداد دفعات دفع مدفوع در افراد نسبت به الگوی معمول اجابت مزاج خودشان افزایش یافته باشد.
بررسی علت تکرر مدفوع در افراد
در صورتی که افراد دچار تکرر مدفوع در مدت زمان کوتاه شوند جای نگرانی نیست چرا که ممکن است این اتفاق ناشی از ناراحتی گوارشی در اثر مصرف غذای چرب، ادویه دار، فاسد، غیر قابل تحمل یا باکتری روده ای باشد که در طی 1 الی 2 روز برطرف میشود.
البته گاهی اوقات نیز مدفوع زیاد، ممکن است در اثر افزایش فعالیت بدنی در طی روز، مصرف برخی داروهای خاص مانند آنتی بیوتیک یا تغییر رژیم غذایی مانند گنجاندن فیبر، مایعات یا قند بیشتر در وعدههای غذایی باشد. در این حالت بعد از عادت کردن بدن به تغییرات ایجاد شده مجددا تعداد دفعات اجابت مزاج به حالت طبیعی خود برمیگردد.
بیشتر بخوانید: راههای درمان یبوست چیست؟ + درمان بواسیر با لیزر
چه زمانی تکرر مدفوع نگران کننده میشود؟
اگر افزایش دفع مدفوع در بزرگسالان به همراه علائم خاصی ظاهر شود ممکن است نشانهای از ایجاد یک اختلال در بدن باشد. در این شرایط لازم است تا فرد برای ارزیابی و بررسی دقیق تر به پزشک متخصص مراجعه کند.
در این شرایط عواملی که باعث تکرر مدفوع میشوند عبارتند از:
- انسداد روده
- عفونت باکتریایی
- عفونت ویروسی
- بیماری سلیاک
- حساسیت غذایی
- سرطان روده بزرگ
- بیماری التهابی روده
- مشکلات کیسه صفرا
- سندرم روده تحریک پذیر
- عوارض جراحی روده یا شکم
- انواع سرطان دستگاه گوارش
- پانکراتیت (التهاب لوزالمعده)
- عفونت انگلی، مانند کرم یا پروتوزوئا
- عوارض درمانهای سرطان مانند شیمی درمانی یا پرتودرمانی
- عفونت دیفیسیل (که در صورت عدم درمان می تواند جدی باشد)
- استفاده از آنتی بیوتیک که میتواند باکتری های طبیعی روده را از بین ببرد
- عوارض جانبی داروها (از جمله داروهای آنتی اسید، ملین، نرم کننده مدفوع)
- عدم تحمل لاکتوز (عدم توانایی هضم لاکتو، قند موجود در شیر و محصولات لبنی)
- غذاها و نوشیدنیهای خاص، از جمله گیاهان خاص و دمنوشهای گیاهی، الکل و کافئین
- دیورتیکولیت (کیسههای کوچک در امتداد دیواره روده بزرگ که با مواد مدفوع راکد پر شده و ملتهب میشوند)
بیشتر بخوانید: علت ترشح مقعد چیست؟ + درمان شقاق مقعدی با لیزر
چگونه میتوان علت تکرر مدفوع را تشخیص داد؟
پزشک متخصص در وهله اول شروع به گرفتن شرح حال، سوابق پزشکی و تاریخچه علائم فرد میکند. در صورتی که علتی برای تکرر مدفوع مشخص نشود ممکن است برخی از آزمایشات زیر را برای بیمار تجویز کند:
- آزمایش خون
- آزمایش مدفوع
- سونوگرافی
- کولونوسکوپی
تماس با کلینیک تخصصی درمان بیماری با لیزر در تهران
درمان تکرر مدفوع
درمان تکرار مدفوع بستگی به علت این مشکل دارد. ابتدا، تشخیص صحیح عامل ایجادکننده تکرار مدفوع ضروری است. برخی از اقدامات ممکن در درمان تکرار مدفوع عبارتند از:
- تغییرات در رژیم غذایی:
- افزایش مصرف فیبر: مصرف غذاهای غنی از فیبر، مانند میوه، سبزیجات، نخود، و غلات کامل، میتواند به تنظیم عملکرد روده کمک کند.
- محدود کردن مصرف غذاهای پر ادویه و چرب: غذاهای پر ادویه، تند و چرب ممکن است عملکرد روده را تشدید کنند.
- مصرف آب: کافی بودن مصرف آب نقش مهمی در جلوگیری از تشدید مشکلات مدفوع دارد.
- کاهش مصرف نوشیدنی های کافئین دار
- فعالیت بدنی:
- تحرک بیشتر و فعالیت ورزشی منظم میتواند به تنظیم عملکرد روده و کاهش تکرار مدفوع کمک کند.
- داروها:
- مصرف داروهای ضد اسهال یا داروهای تنظیمکننده روده به دستور پزشک.
- تغییرات در عادات زندگی:
- کاهش استرس: مدیریت استرس و اضطراب میتواند به بهبود عملکرد روده کمک کند.
- تعیین زمان مناسب برای دفع: ایجاد یک روزانه منظم برای دفع میتواند به کنترل مشکلات مدفوع کمک کند.
- مشاوره پزشکی:
- اگر تغییرات در رژیم غذایی و عادات زندگی بهبود نیاورند، مشاوره با پزشک تا حد ممکن استراتژیهای درمانی دیگر را شامل شود.
توجه: قبل از هرگونه تغییر در رژیم غذایی یا مصرف داروها، لازم است که با پزشک خود مشورت کنید.
” اگر مدتی است که تکرر مدفوع دارید و هنوز اقدام خاصی برای درمان آن انجام ندادید بهتر است هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنید؛ چرا که ممکن است زنگ خطری از یک بیماری جدی تر باشد و به اقدامات فوری نیاز پیدا کند. “
بیشتر بخوانید: معایب رابطه مقعدی چیست؟ + درمان بی اختیاری مدفوع
آیا میتوان از تکرر مدفوع جلوگیری کرد؟
حرکات مکرر روده همیشه قابل پیشگیری نیست اما در شرایطی که این موضوع ناشی از تغییر سبک زندگی افراد باشد میتوان تا حد قابل توجهی از این عارضه جلوگیری کرد. افراد با آگاهی داشتن از برخی رفتارهای سالم و پیروی از رژیم غذایی مناسب میتوانند به طور موثری از ابتلا به تکرر مدفوع پیشگیری کنند:
- محدود کردن مصرف گلوتن و محصولات حاوی گلوتن
- اضافه کردن تدریجی غذاهای سرشار از فیبر مانند انواع میوه ها، سبزیجات و غلات کامل
- پیروی از توصیه های پزشکی برای تکمیل رژیم غذایی با پروبیوتیک ها برای افزایش باکتری های خوب در روده
همچنین علاوه بر موارد فوق برخی اقدامات نیز به افراد کمک میکند تا به طور سالم تری اجابت مزاج کنند:
- خواب کافی
- ورزش منظم
- مدیریت استرس با تکنیک های تمدد اعصاب، ذهن آگاهی و بیوفیدبک
- بهرهمندی از درمان های سلامت روان مانند درمان شناختی رفتاری (CBT) و هیپنوتیزم درمانی مبتنی بر روده
بیشتر بخوانید: درمان فیستول مقعدی با لیزر + فیستول چیست؟
سوالات متداول درباره تکرر مدفوع در کودکان
اگر به یبوست متلا شده باشید ممکن است تعداد دفعات دفع شما کاهش پیدا کند و کمتر از 3 بار در هفته شود.
معمولا افرادی که دچار اسهال میشوند، بیش از 3 بار در روز به دفع نیاز دارند.
برخی از اختلالات گوارشی باعث ایجاد مدفوع حجیم و مکرر میشود حتی زمانی که زیاد غذا نمیخورید. حتی اگر دچار اختلال گوارشی هم نباشید، آنچه میخورید بر مدفوع شما تاثیر میگذارد. اگر رژیم غذایی پرفیبر دارید، حتی اگر زیاد غذا نمیخورید، ممکن است به دلیل فیبر، دچار تکرر مدفوع شوید.
مدفوع سالم معمولاً به عنوان یک حرکت روده نرم و شکلگرفته در نظر گرفته میشود که رنگ آن معمولاً قهوهای است. اگر فردی متوجه تغییر در عادات روده خود همراه با یبوست یا اسهال شود، یا متوجه تغییر رنگ مدفوع خود شود، مدفوع ممکن است نشان دهنده ایجاد یک مشکل در سلامتی او باشد .
اجابت مزاج مکرر که اسهالی نباشد، ممکن است به دلیل ابتلا به عفونت، آلرژی غذایی و موارد دیگر اتفاق بیفتد. بسیاری از افراد حرکات مکرر روده را با اسهال مرتبط میدانند که شامل مدفوع شل یا آبکی است. با این حال، طیف گسترده ای از عوامل میتوانند باعث دفع مکرر روده جامد شوند. این عوامل شامل رژیم غذایی، آلرژی غذایی و بیماری های زمینه ای است.
سلام جناب دکتر من یک ماهی است که صبح که سرویس می روم دوباره برای اجابت مزاج
باید به سرویس بروم درضمن میوه وسبزیجات هم خوب مصرف می کنم بفرمائید چکارباید بکنم وبه چه متخصصی باید مراجه کنم
ممنون
سلام متخصص گوارش مراجعه کنید.
سلام وقت بخیر
من یکسالی میشه در اول روز ۶ یا ۷ مرتبه سرویس میرم روی مدفوع همیشه خونی هست
تو این مدت نه معده درد هیچ مشکلی ندارم هیچ جای شکم هم درد نمی کنه
سلام وقت شما بخیر
خون روی مدفوع که بیش از یک سال ادامه داشته، حتی بدون درد شکم، موضوع مهمی است و نیاز به بررسی دقیق دارد.
شایعترین علتها میتونه هموروئید یا شقاق باشه، اما با توجه به تعداد دفعات بالای دفع (۶–۷ بار در روز) و طولانی شدن علائم، حتماً باید معاینه انجام بشه تا علت دقیق مشخص بشه.
باسلام خدمت آقای دکتر عزیز
ببخشید من حدود ۶ ماه است که هر روز صبح تا ساعت ۱۰ صبح دچار تهوع و سرگیجه هستم و احساس بیهوشی دارم گهگاهی شکم درد و سوزش سر دل که تا گلویم ادامه داره لطفا راهنمایی فرمایید
سلام
تهوع، سرگیجه و سوزش سر دل طولانیمدت میتواند به مشکلات گوارشی مثل ریفلاکس، التهاب معده، افت قند یا کمخونی مرتبط باشد. ادامهدار بودن این علائم نیاز به بررسی دقیق دارد.
پیشنهاد میکنیم حتماً برای انجام آزمایش و معاینه تخصصی به پزشک مراجعه کنید تا علت اصلی مشخص و درمان مناسب شروع شود.
سلام من دکتر رفتم بهم گفتن هموروئید و شیاف و شربت لاکتولوز دادن
اما مرتبا احساس دفع دارم و نمیتونم دفع کنم حتی اگه مدفوع نرم باشه به زور دفع دارم
سلام، ممنون از اینکه تجربهت رو با ما به اشتراک گذاشتی. این شرایطی که تو توضیح دادی (احساس دفع مکرر و زور زدن حتی با مدفوع نرم) معمولاً نیاز به پیگیری دقیقتر دارد. گاهی اوقات هموروئید یا مشکلات رودهای دیگر باعث این حس میشوند و ممکن است نیاز باشد درمانت بررسی و تنظیم شود.
توصیه میکنم حتماً دوباره به پزشک متخصص مراجعه کنی
درود جناب دکتر من دیابتی و گرفتگی عروق قلب دارم دارو های دیابت قلب فشار خون و افسردگی
مصرف میکنم چند روز است تکرر مدفوع گرفته ام و مقعدم بعد از اجابت مجاز درد میگیرد همواره درحال جمع کردن مقعد هستم که
مدفوع بیرون نیاید در حالت خواب مشکل ندارم فقط موقعی که بیدارم تکرر مدفوع دارم
ممکن است به دلیل التهاب روده، هموروئید یا مشکلات گوارشی باشد. بهتر است برای تشخیص دقیق و درمان به پزشک مراجعه کنید.
سلام خوب هستید آقای دکتر پسر من چند ماهی که زود زود دستشویی میره و زیادم میمونه آزمایش مدفوع دادیم مشکلی ندارد سنو هم مشکلی ندارد قبلاً 120کیلو بود الان حدودن 20کیلو کم کرده تی 5ماه بازم شکم درد دارد 14سالش است خیلی نگرانم می شهر راهنمایم کنید دکتر گوارش بردم می گه مشکلی نداره
سلام، با توجه به اینکه آزمایشها و سونوگرافی طبیعی هستند، احتمالاً مشکل پسر شما به دلیل اختلال عملکرد روده یا تغییرات سبک زندگی بعد از کاهش وزن سریع است. رعایت رژیم غذایی منظم، مصرف آب و فیبر کافی، و پرهیز از غذاهای سنگین و شیرین میتواند کمککننده باشد. در صورت ادامه درد، خون در مدفوع یا علائم جدید، حتماً دوباره به پزشک مراجعه کنید.
سلام من دقیقا با مصرف فیبر و سبزیجات و میوه جات مشکل دارم اگر یدونه میوه بخورم ۱۲ بار دستشویی میرم پس همه مثل هم نیستند برای همه یک نسخه نپیچید
از اینکه تجربه شخصی خودتان را با ما در میان گذاشتید سپاسگزاریم. درست میفرمایید، واکنش افراد به مصرف فیبر، میوه و سبزیجات یکسان نیست و برخی ممکن است دچار علائمی مانند تکرر مدفوع یا ناراحتی گوارشی شوند. همانطور که در مطلب توضیح داده شده، الگوی اجابت مزاج در هر فرد متفاوت است و تغییرات ناگهانی میتواند نشاندهنده یک مشکل زمینهای باشد که نیاز به بررسی تخصصی دارد. بنابراین توصیه میکنیم برای بررسی دقیق علت این موضوع و یافتن جایگزینهای غذایی مناسب، حتماً با پزشک یا متخصص گوارش مشورت کنید تا رژیم غذاییتان متناسب با شرایط بدنی شما تنظیم شود.
سلام خسته نباشیدپسر من ۱۸ سالشه حدود یکی دوسال میشه برا مدفوع زیاد میره وزیاد تو دشویی میمونه حدود شش یا هفت بار در روز در ضمن پسرم بدنسازی میره وپروتئین اینا مصرفمیکنه هر روز هم دو سه بار قهوه میخوره میتونه از اون باشه
سلام
تکرر دفع و ماندن طولانی در دستشویی میتواند به دلیل مصرف زیاد پروتئین، مکملها، قهوه، کمبود فیبر و کمآبی بدن ایجاد شود. قهوه و بعضی مکملها باعث تحریک روده میشوند.
پیشنهاد میشود مصرف قهوه و مکملها کنترل شود، آب و فیبر غذایی افزایش پیدا کند. اگر این وضعیت ادامه داشت، حتماً برای بررسی دقیقتر به پزشک مراجعه کنید.
سلام من دوسال پیش سرطان روده داشتم عمل کردم عمل روده بزرگ شیمی درمانی. وپرتو درمانی .کردم وبرام کیسه کلوستمی شش ماه گذاشتن وبعد کیسه کلوستم رو بستن از اوموقع که الان حدو د ده ماه میگذره هنوز تکرر مدفوع دارم بیشاز سی بار در روز دیگه کلالفه شدم نمی دانم چکار کنم اول که دکتر گفتن تا شش ماه طبیعی هس ولی هنوز ادامه دار د والان برام فیزیوتراپی کف لگن تجویز کردن الان جلسه ششم هس تغییر چندانی نداشته ام لطفا مرا راهنمایی کنید چون اینقدر برام زجر آور هس که از خدا طلب مرگ میکنم توروخدا بگید چکارکنم
سلام، تکرر مدفوع بعد از جراحی روده بزرگ، مخصوصاً در مواردی که شیمیدرمانی و پرتودرمانی هم انجام شده، ممکن است بیشتر از شش ماه طول بکشد و در بعضی افراد ماندگارتر باشد. فیزیوتراپی کف لگن روندی زمانبر است و معمولاً به مرور اثر میگذارد، اما اگر بعد از چند جلسه تغییری نداشتید، بهتر است دوباره توسط متخصص بررسی شوید تا در صورت نیاز درمان دارویی یا بررسیهای تکمیلی انجام شود. این مشکل قابل پیگیری است و راهحل دارد، لطفاً روند درمان را ادامه دهید.
باسلام خدمت آقای دکتر
مدتی است که حجم و تعداد دفعات مدفوع افزایش یافته بیش از 5 بار لازم بذکر است که میوه و سبزیجات مرتب استفاده میکنم.رنگ مدفوع سبز بوده و در هنگام اجابت مزاج مشکل ندارم و براحتی انجام میدهم آیا این تعداد دفعات وحجم زیاد نگران کننده است.لازم است که بدانید داروی دیابت نیز مصرف میکنم.
قبلٱ از راهنمایی های جنابعالی متشکرم
با سلام و احترام
افزایش دفعات و حجم مدفوع میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله مصرف زیاد فیبر (میوه و سبزیجات)، تغییرات در رژیم غذایی، یا مصرف برخی داروها از جمله داروهای مرتبط با دیابت باشد.
رنگ سبز مدفوع معمولاً به دلیل عبور سریعتر محتویات از روده و تغییر در جذب صفرا اتفاق میافتد که در بسیاری از موارد، در صورت نبود سایر علائم هشداردهنده، جای نگرانی ندارد.
با این حال، در صورت تداوم علائم، کاهش وزن غیرقابل توضیح، یا وجود علائم گوارشی دیگر، توصیه میشود جهت بررسی تخصصیتر، مشاوره حضوری با پزشک انجام گیرد.
سپاس از اعتماد شما، و آرزوی سلامتی پایدار
سلام من مشکل گوارش دارم روده بزگ مشکل داره یک مرتبه هم اندوسکوپی انجام دادم ولی شکم خیلی بزرگ هستش وماه رمضان رو کامل روزه میگیرم اما تهوع زیاد دارم دست شویی زیاد میرم البته مدفوع ببخشید میگم هم اسهال هم…… راهنمایی کنید
سلام، مشکلات گوارشی مانند بزرگی شکم، تهوع و تغییر در عادات دفع میتواند ناشی از مسائل متعددی باشد که نیاز به بررسی دقیقتر دارد. توصیه میکنم برای ارزیابی کاملتر و مدیریت بهتر علائم، با متخصص گوارش مشورت کنید و در صورت لزوم بررسیهای تکمیلی انجام شود. مراقب سلامت خود باشید.