احساس نیاز به دفع مدفوع در بازه زمانیهای کوتاه مدت و یا مدفوع کردن بیش از حد معمول در طول روز نشانههایی از تکرر مدفوع است که میتواند ناشی از ناراحتیهای گوارشی باشد. بطور کلی تکرر مدفوع وضعیت نگران کنندهای نیست اما باید بیمار حتما به پزشک متخصص مراجعه کند زیرا میتواند باعث ایجاد انسداد روده، سرطان روده، بیماریهای التهابی روده و غیره شود که در ادامه معرفی خواهیم کرد. درمان تکرر مدفوع در ابتدا تغییر عادات غذایی، تغییر فعالیتهای بدنی و در ادامه مصرف داروهایی است که پزشک در صورت نیاز برای شما تجویز میکند.
چرا انقدر مدفوع میکنم؟ آیا تکرر مدفوع نشانه بیماری است؟ شاید مدتی است که شما هم این عارضه را تجربه میکنید و نسبت به قبل، بیشتر نیاز دارید تا برای دفع مدفوع به دستشویی بروید. اما آیا این وضعیت عادی است؟ یا نیاز به بررسی بیشتر دارد؟ در ادامه متن با ما همراه باشید تا به طور کامل عوامل دخیل در تکرر مدفوع و تکنیکهایی برای درمان و جلوگیری از این عارضه را به شما معرفی کنیم:
منظور از تکرر مدفوع چیست؟
تکرر مدفوع وضعیتی است که فرد در طول روز بیش از حد معمول مدفوع دفع میکند. به طور کلی کسی نمیتواند یک الگو ثابت برای تعداد دفعات اجابت مزاج تعریف کند چرا که الگو طبیعی دفع مدفوع برای هر شخص متفاوت بوده و ممکن است از 3 بار دفع در روز تا 3 بار دفع در هفته متغییر باشد.
منظور از تکرر مدفوع این است که تعداد دفعات دفع مدفوع در افراد نسبت به الگوی معمول اجابت مزاج خودشان افزایش یافته باشد.
بررسی علت تکرر مدفوع در افراد
در صورتی که افراد دچار تکرر مدفوع در مدت زمان کوتاه شوند جای نگرانی نیست چرا که ممکن است این اتفاق ناشی از ناراحتی گوارشی در اثر مصرف غذای چرب، ادویه دار، فاسد، غیر قابل تحمل یا باکتری روده ای باشد که در طی 1 الی 2 روز برطرف میشود.
البته گاهی اوقات نیز مدفوع زیاد، ممکن است در اثر افزایش فعالیت بدنی در طی روز، مصرف برخی داروهای خاص مانند آنتی بیوتیک یا تغییر رژیم غذایی مانند گنجاندن فیبر، مایعات یا قند بیشتر در وعدههای غذایی باشد. در این حالت بعد از عادت کردن بدن به تغییرات ایجاد شده مجددا تعداد دفعات اجابت مزاج به حالت طبیعی خود برمیگردد.
بیشتر بخوانید: راههای درمان یبوست چیست؟ + درمان بواسیر با لیزر
چه زمانی تکرر مدفوع نگران کننده میشود؟
اگر افزایش دفع مدفوع در بزرگسالان به همراه علائم خاصی ظاهر شود ممکن است نشانهای از ایجاد یک اختلال در بدن باشد. در این شرایط لازم است تا فرد برای ارزیابی و بررسی دقیق تر به پزشک متخصص مراجعه کند.
در این شرایط عواملی که باعث تکرر مدفوع میشوند عبارتند از:
- انسداد روده
- عفونت باکتریایی
- عفونت ویروسی
- بیماری سلیاک
- حساسیت غذایی
- سرطان روده بزرگ
- بیماری التهابی روده
- مشکلات کیسه صفرا
- سندرم روده تحریک پذیر
- عوارض جراحی روده یا شکم
- انواع سرطان دستگاه گوارش
- پانکراتیت (التهاب لوزالمعده)
- عفونت انگلی، مانند کرم یا پروتوزوئا
- عوارض درمانهای سرطان مانند شیمی درمانی یا پرتودرمانی
- عفونت دیفیسیل (که در صورت عدم درمان می تواند جدی باشد)
- استفاده از آنتی بیوتیک که میتواند باکتری های طبیعی روده را از بین ببرد
- عوارض جانبی داروها (از جمله داروهای آنتی اسید، ملین، نرم کننده مدفوع)
- عدم تحمل لاکتوز (عدم توانایی هضم لاکتو، قند موجود در شیر و محصولات لبنی)
- غذاها و نوشیدنیهای خاص، از جمله گیاهان خاص و دمنوشهای گیاهی، الکل و کافئین
- دیورتیکولیت (کیسههای کوچک در امتداد دیواره روده بزرگ که با مواد مدفوع راکد پر شده و ملتهب میشوند)
بیشتر بخوانید: علت ترشح مقعد چیست؟ + درمان شقاق مقعدی با لیزر
چگونه میتوان علت تکرر مدفوع را تشخیص داد؟
پزشک متخصص در وهله اول شروع به گرفتن شرح حال، سوابق پزشکی و تاریخچه علائم فرد میکند. در صورتی که علتی برای تکرر مدفوع مشخص نشود ممکن است برخی از آزمایشات زیر را برای بیمار تجویز کند:
- آزمایش خون
- آزمایش مدفوع
- سونوگرافی
- کولونوسکوپی
تماس با کلینیک تخصصی درمان بیماری با لیزر در تهران
درمان تکرر مدفوع
درمان تکرار مدفوع بستگی به علت این مشکل دارد. ابتدا، تشخیص صحیح عامل ایجادکننده تکرار مدفوع ضروری است. برخی از اقدامات ممکن در درمان تکرار مدفوع عبارتند از:
- تغییرات در رژیم غذایی:
- افزایش مصرف فیبر: مصرف غذاهای غنی از فیبر، مانند میوه، سبزیجات، نخود، و غلات کامل، میتواند به تنظیم عملکرد روده کمک کند.
- محدود کردن مصرف غذاهای پر ادویه و چرب: غذاهای پر ادویه، تند و چرب ممکن است عملکرد روده را تشدید کنند.
- مصرف آب: کافی بودن مصرف آب نقش مهمی در جلوگیری از تشدید مشکلات مدفوع دارد.
- کاهش مصرف نوشیدنی های کافئین دار
- فعالیت بدنی:
- تحرک بیشتر و فعالیت ورزشی منظم میتواند به تنظیم عملکرد روده و کاهش تکرار مدفوع کمک کند.
- داروها:
- مصرف داروهای ضد اسهال یا داروهای تنظیمکننده روده به دستور پزشک.
- تغییرات در عادات زندگی:
- کاهش استرس: مدیریت استرس و اضطراب میتواند به بهبود عملکرد روده کمک کند.
- تعیین زمان مناسب برای دفع: ایجاد یک روزانه منظم برای دفع میتواند به کنترل مشکلات مدفوع کمک کند.
- مشاوره پزشکی:
- اگر تغییرات در رژیم غذایی و عادات زندگی بهبود نیاورند، مشاوره با پزشک تا حد ممکن استراتژیهای درمانی دیگر را شامل شود.
توجه: قبل از هرگونه تغییر در رژیم غذایی یا مصرف داروها، لازم است که با پزشک خود مشورت کنید.
” اگر مدتی است که تکرر مدفوع دارید و هنوز اقدام خاصی برای درمان آن انجام ندادید بهتر است هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنید؛ چرا که ممکن است زنگ خطری از یک بیماری جدی تر باشد و به اقدامات فوری نیاز پیدا کند. “
بیشتر بخوانید: معایب رابطه مقعدی چیست؟ + درمان بی اختیاری مدفوع
آیا میتوان از تکرر مدفوع جلوگیری کرد؟
حرکات مکرر روده همیشه قابل پیشگیری نیست اما در شرایطی که این موضوع ناشی از تغییر سبک زندگی افراد باشد میتوان تا حد قابل توجهی از این عارضه جلوگیری کرد. افراد با آگاهی داشتن از برخی رفتارهای سالم و پیروی از رژیم غذایی مناسب میتوانند به طور موثری از ابتلا به تکرر مدفوع پیشگیری کنند:
- محدود کردن مصرف گلوتن و محصولات حاوی گلوتن
- اضافه کردن تدریجی غذاهای سرشار از فیبر مانند انواع میوه ها، سبزیجات و غلات کامل
- پیروی از توصیه های پزشکی برای تکمیل رژیم غذایی با پروبیوتیک ها برای افزایش باکتری های خوب در روده
همچنین علاوه بر موارد فوق برخی اقدامات نیز به افراد کمک میکند تا به طور سالم تری اجابت مزاج کنند:
- خواب کافی
- ورزش منظم
- مدیریت استرس با تکنیک های تمدد اعصاب، ذهن آگاهی و بیوفیدبک
- بهرهمندی از درمان های سلامت روان مانند درمان شناختی رفتاری (CBT) و هیپنوتیزم درمانی مبتنی بر روده
بیشتر بخوانید: درمان فیستول مقعدی با لیزر + فیستول چیست؟
سوالات متداول درباره تکرر مدفوع در کودکان
اگر به یبوست متلا شده باشید ممکن است تعداد دفعات دفع شما کاهش پیدا کند و کمتر از 3 بار در هفته شود.
معمولا افرادی که دچار اسهال میشوند، بیش از 3 بار در روز به دفع نیاز دارند.
برخی از اختلالات گوارشی باعث ایجاد مدفوع حجیم و مکرر میشود حتی زمانی که زیاد غذا نمیخورید. حتی اگر دچار اختلال گوارشی هم نباشید، آنچه میخورید بر مدفوع شما تاثیر میگذارد. اگر رژیم غذایی پرفیبر دارید، حتی اگر زیاد غذا نمیخورید، ممکن است به دلیل فیبر، دچار تکرر مدفوع شوید.
مدفوع سالم معمولاً به عنوان یک حرکت روده نرم و شکلگرفته در نظر گرفته میشود که رنگ آن معمولاً قهوهای است. اگر فردی متوجه تغییر در عادات روده خود همراه با یبوست یا اسهال شود، یا متوجه تغییر رنگ مدفوع خود شود، مدفوع ممکن است نشان دهنده ایجاد یک مشکل در سلامتی او باشد .
اجابت مزاج مکرر که اسهالی نباشد، ممکن است به دلیل ابتلا به عفونت، آلرژی غذایی و موارد دیگر اتفاق بیفتد. بسیاری از افراد حرکات مکرر روده را با اسهال مرتبط میدانند که شامل مدفوع شل یا آبکی است. با این حال، طیف گسترده ای از عوامل میتوانند باعث دفع مکرر روده جامد شوند. این عوامل شامل رژیم غذایی، آلرژی غذایی و بیماری های زمینه ای است.
سلام واحترامات من سندوروم روده دی دارم و چی کار کنم که از تکرر مدفوع در روز رهایی یابم خیلی خسته ام ساخته است
سلام. وقت شما بخیر. کاملاً درک میکنم که این وضعیت چقدر برای شما خستهکننده و آزاردهنده شده است و کیفیت زندگیتان را تحت تاثیر قرار داده. سندروم روده تحریکپذیر (به ویژه نوع همراه با اسهال یا IBS-D) قطعا نیاز به مدیریت و درمان دقیق دارد.
برای کنترل اولیه تکرر مدفوع، این موارد را رعایت کنید:
اصلاح رژیم غذایی: مصرف کافئین، نوشیدنیهای گازدار، غذاهای بسیار چرب، تند و لبنیات (در صورت حساسیت به لاکتوز) را به حداقل برسانید.
فیبرهای محلول: سعی کنید از فیبرهای محلول (مثل جو دوسر) استفاده کنید که به تنظیم قوام مدفوع کمک میکنند.
مدیریت استرس: اضطراب و استرس از محرکهای اصلی و تشدیدکننده حرکات روده در این سندروم هستند.
توصیه پزشکی من به شما
با توجه به اینکه گفتهاید این مشکل شما را بسیار خسته کرده است، رعایت موارد بالا به تنهایی کافی نیست و شما احتمالاً به داروهای تخصصی تنظیمکننده حرکات روده و ضداسپاسم نیاز دارید.
از شما دعوت میکنم برای معاینه دقیقتر، بررسی کامل علائم و دریافت یک برنامه درمانی و دارویی اختصاصی حتماً به کلینیک مراجعه کنید تا هرچه سریعتر از این کلافگی رها شوید و به زندگی عادی برگردید.
برای دریافت نوبت میتوانید از سایت بنده اقدام کنید.
سلاممندرروزبیشاز۳تاچهاربارمدفوعدارم۲۲سالدارمووزنمهمهیچوقتزیادنمیشهچهعلتیداردمندرطولروزهرچیغدامیخورمزودمیرمدستشوییوشکممهمدردنمیکنه
سلام. دفع سریع بعد از غذا و عدم افزایش وزن شما، با وجود نداشتن درد، میتواند ناشی از مشکلاتی مانند پرکاری تیروئید، اختلالات سوءجذب مواد مغذی (مثل سلیاک) یا عفونتهای پنهان گوارشی باشد. برای تشخیص علت دقیق، جلوگیری از هدر رفتن مواد مغذی و حل مشکل وزنتان، نیاز به انجام آزمایشهای تخصصی داریم. لطفاً برای معاینه و شروع درمان به کلینیک مراجعه کنید؛ برای دریافت نوبت از سایت اقدام کنید.
سلام. دخترم ۴سال و۸ ماهشه و روزی بکیار مدفوع داشت.حدود یک ماه هست که روزی سه الی ۴ بار سرویس میرود و مدفوع سفت مثل قبل ولی بوی بدی دارد. پیش متخصص کودکان بردم گفتند روده ها عفونی شده آنتی بیوتیک دادند کمی بهتر شد ولی هنوز روی ۳ الی۴ بار را سرویس میرود. در وزن هم کم کرده . بسیار پر انرژی است و میوه و سبزی کم میخورد.
در ۵۰ روزگی عمل فتق دو طرف کشاله ران را انجام داده است.
سلام. نگرانیتان کاملاً قابل درک است؛ کاهش وزن در یک کودک ۴ ساله همراه با تغییر ناگهانی الگوی دفع (از روزی یک بار به ۳ تا ۴ بار) و بوی بد مدفوع، علامتی است که حتماً باید دقیقتر بررسی شود.
اینکه مدفوع همچنان سفت است اما تعداد دفعات زیاد شده و کودک وزن کم کرده، نشان میدهد که روده در حال تخلیه کامل در یک نوبت نیست و احتمالاً مدفوعِ تجمعی در روده باقی مانده است (حالتِ پرشِ مدفوعی یا اسهالِ پارادوکسیکال ناشی از یبوست مزمن) و یا اینکه جذب مواد مغذی به دلیل مشکلات گوارشی یا اثرات عفونت و آنتیبیوتیکها مختل شده است.
چند نکته کلیدی در این زمینه وجود دارد:
کاهش وزن: این علامت در کنار تغییرات گوارشی مهمترین هشدار است و نشان میدهد بدن کودک مواد مغذی را به درستی جذب نمیکند یا روده درگیر التهاب مزمن است.
رژیم غذایی: کمبود مصرف میوه و سبزیجات به شدت به یبوست و عدم تعادل باکتریهای مفید روده دامن میزند.
سابقه جراحی فتق: جراحی فتق در دوره نوزادی ارتباطی با مشکلات فعلی رودهاش ندارد و جای نگرانی از آن بابت نیست.
سلام خواهرم همیشه بیحال میشه خیلی دکترها هم رفته ولی فرق نمیکنه چند دقیقه که راه میره بعد بی حال میشه
سلام زهرای عزیز. درک میکنم که چقدر نگران وضعیت خواهرتان هستید و پیدا نکردن علت این خستگیها بعد از مراجعات مکرر به پزشک، حتماً برای شما و ایشان کلافهکننده است.
راستش را بخواهید، تخصص من در زمینه پروکتولوژی و بیماریهای ناحیه مقعد و روده (مثل بواسیر، شقاق، آبسه و…) است و مشکل خواهر شما کاملاً خارج از حیطه تخصصی و کاری من قرار دارد.
اما به عنوان یک پزشک باید بگویم بیحالی شدیدی که فقط با چند دقیقه راه رفتن اتفاق میافتد (عدم تحمل فعالیت بدنی)، معمولاً نشاندهنده افت ناگهانی اکسیژنرسانی به عضلات، افت فشار یا مشکلات متابولیک است. این وضعیت نیاز به بررسیهای دقیقتری دارد که گاهی در آزمایشهای ساده و چکاپهای عمومی پنهان میماند.
به جای مراجعه به پزشکان مختلف، پیشنهاد میکنم تمام پروندهها و آزمایشهای قبلی ایشان را جمعآوری کنید و مستقیماً به یک متخصص قلب و عروق یا متخصص داخلی (فوق تخصص غدد) مراجعه کنید. احتمالاً به تستهای تخصصیتری مثل اکوکاردیوگرافی، تست ورزش، هولتر ریتم قلب و یا بررسیهای دقیق هورمونی نیاز دارند تا ریشه اصلی مشکل پیدا شود.
برای خواهر عزیزتان آرزوی سلامتی کامل دارم و امیدوارم هرچه زودتر علت این بیحالیها مشخص و درمان قطعی شروع شود.
سلام روزتون بخیرمن عمل روده بزرگ داشتم بک ماه پیش قبل ازعمل هم شیمی درمانی شدم هم پرتودرمانی بعدازعمل هم دکترهردورانوشته الان دفعات دفع مدفوع خیلی زیادشده چون بواسیرهم دارم برام خیلی مشکل شده توروخداراهنماییم کنیدخیلی دردمیکشم ممنون ازراهنماییتون
سلام. روز شما هم بخیر. از شنیدن شرایط سخت و دردی که تحمل میکنید بسیار متأثر شدم.
افزایش دفعات اجابت مزاج پس از جراحی روده و پرتودرمانی، یک عارضه کاملاً شایع است (به دلیل تغییرات در بافت و حجم روده). این دفع مکرر و اسیدی بودن مدفوع، باعث تحریک و ملتهب شدن شدید بواسیر شما شده و دلیل این درد غیرقابل تحمل نیز همین اصطکاک و التهاب مداوم است.
تا زمان مراجعه، برای کاهش این درد کلافهکننده حتماً این موارد را رعایت کنید:
۱. به هیچ وجه ناحیه مقعد را با دستمال کاغذی خشک نکنید؛ فقط با آب ولرم بشویید و با سشوار (باد ملایم) یا ضربات آرام یک حوله نرم خشک کنید.
۲. قبل و بعد از هر بار دفع، اطراف مقعد را با لایه ضخیمی از پماد زینک اکساید یا وازلین چرب کنید تا مانند یک سد محافظ عمل کرده و از سوزش بافت جلوگیری کند.
۳. در طول روز ۲ تا ۳ بار در لگن آب گرم بنشینید تا التهاب بواسیر و اسپاسم عضلات مقعد کمی آرام شود.
(توجه داشته باشید که مصرف هرگونه داروی ضداسهال یا کندکننده حرکات روده در شرایط فعلی، باید حتماً با تایید جراح اصلیتان باشد).
با توجه به شرایط خاص جراحی و شیمیدرمانی شما، بهتر است یک سر به کلینیک بزنید تا وضعیت بواسیر را از نزدیک بررسی کنم و داروی موضعی مناسب یا راهکار کمخطری برای کنترل این درد شدید برایتان تجویز کنم تا این دوره درمان را راحتتر پشت سر بگذارید. هر زمان که شرایطش را داشتید، میتوانید با مطب تماس بگیرید یا خیلی راحت از طریق سایت نوبت اینترنتی خود را ثبت کنید.