پروکتیت یکی از بیماریهای مربوط به دستگاه گوارش است که ممکن است برای بسیاری از مردم ناآشنا باشد. این بیماری در واقع التهابی در ناحیه رکتوم است که میتواند باعث درد، خونریزی و علائم دیگری شود. ممکن است عوامل مختلفی از جمله عفونتهای باکتریایی و ویروسی و غیره در بروز پروکتیت نقش داشته باشند. به همین دلیل با توجه به علت ابتلا به پروکتیت، ممکن است روشهای درمانی متفاوت باشد. بنابراین شناخت دقیقتر این بیماری و علائم آن میتواند به شما کمک کند تا به طور موثر با آن مبارزه کنید.
در اینجا، ما به بررسی علائم و نشانهها، علت بروز و روشهای درمان پروکتیت خواهیم پرداخت.
پروکتیت چیست؟
پروکتیت التهاب پوشش داخلی راست روده (انتهای روده بزرگ قبل از مقعد) است. اگر رکتوم تحت تأثیر باکتریها یا مواد شیمیایی قرار گیرد یا درگیر بیماری التهابی روده شود، ممکن است التهاب پروکتیت ایجاد شود. همچنین این عارضه میتواند با علائم ناراحتکنندهای از جمله درد مقعد، خونریزی مقعدی و تغییرات در مدفوع همراه باشد و بر کیفیت زندگی افراد تاثیرات منفی بر جای بگذارد.
پروکتیت شایع است؟
آیا پروکتیت یک بیماری شایع است یا به ندرت افراد را تحت تاثیر قرار میدهد؟ در واقع بر اساس گفته های سایت معتبر www.mayoclinic.org پروکتیت در افرادی که به بیماری التهابی روده – یعنی بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو – مبتلا هستند شایع تر است. علاوه بر آن عفونتهای مقاربتی نیز از دلایل شایعی هستند که افراد را در معرض ابتلا به این بیماری قرار میدهد.
” Proctitis is common in people who have inflammatory bowel disease (Crohn’s disease or ulcerative colitis). Sexually transmitted infections are another frequent cause. “
علائم پروکتیت
ممکن است این سوال برای شما ایجاد شود که از کجا به بفهمیم به پروکتیت مبتلا شده ایم؟ به طور کلی علائم شایع بیماری پروکتیت شامل موارد زیر میشوند:
- اسهال
- یبوست
- درد آنورکتال
- تورم یا پری رکتوم
- خونریزی از راست روده
- درد همراه با اجابت مزاج
- احساس درد در ناحیه ربع چپ شکم
- حرکات دردناک یا دشوار روده (دیسکزیا)
شدت علائم پروکتیت میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. در موارد خفیف، ممکن است فقط یک یا دو مورد از این علائم را تجربه کنید. در حالی که در موارد شدیدتر، ممکن است چندین مورد از علائم فوق را به طور همزمان تجربه کنید و گاهی علائم شما به اندازه ای شدید باشد که فعالیتهای روزانهتان را با اختلال مواجه کند.
علائم پروکتیت میتواند به طور ناگهانی شروع شود یا به تدریج در طول زمان ایجاد شود. همچنین امکان دارد علائم شما به طور دوره ای بدتر شود و سپس بهبود یابد.
بیشتر بخوانید: علائم فیستول مقعدی چیست؟
اولین علامت بیماری پروکتیت چیست؟
علائم اولیه پروکتیت معمولاً هنگام اجابت مزاج ظاهر میشوند. ممکن است در این حین دفع مدفوع دردناک، سوزش آور یا همراه با گرفتگی باشد. علاوه بر آن زمانی که شما به این عارضه مبتلا میشوید ممکن است احساس نیاز فوری به تخلیه مدفوع پیدا کنید، در حالی که به هنگام دفع قادر به تخلیه کامل روده نیستید.
شایان ذکر است اسهال، خونریزی یا مخاط در مدفوع نیز از علائم اولیه شایع پروکتیت یا التهاب دیواره راست روده هستند.
بیشتر بخوانید: علت بروز شقاق چیست؟ + علائم شقاق مقعد
علت ابتلا به پروکتیت
پروکتیت یا التهاب پوشش دیواره رکتوم، در اثر چندین عوامل ممکن است بروز کند که شایع ترین علت ابتلا به این عارضه عبارتند از:
-
بیماری التهابی روده
بیماری کرون و کولیت اولسراتیو دو بیماری التهابی روده هستند که میتوانند باعث التهاب در هر قسمتی از دستگاه گوارش شوند. در حدود 30 درصد از افراد مبتلا به این بیماری ها، التهاب عمدتاً در ناحیه چپ روده رخ میدهد. این نوع التهاب به عنوان پروکتیت شناخته میشود و شایع ترین علت پروکتیت در کل است.
-
عفونتهای مقاربتی (STI):
عفونتهای ویروسی و همچنین عفونتهای باکتریایی مقاربتی میتوانند از طریق مقعد به روده سرایت کنند. این نوع بیماریهای عفونی عبارتند از:
- سوزاک
- کلامیدیا
- سیفلیس
- هرپس سیمپلکس 2
- ویروس پاپیلومای انسانی
” ابتلا به پروکتیت میتواند برای افراد ناخوشایند و نامطلوب باشد؛ اما نگران نباشید چرا که شما میتوانید با مراجعه به موقع به پزشک، به درمان و مدیریت این عارضه دردناک کمک کنید. “
شماره تماس مرکز تخصصی درمان بیماریهای مقعدی در سعادت آباد: ۰۲۱۲۲۳۶۱۰۷۲
-
عفونت های دستگاه گوارش:
مسمومیت غذایی میتواند باعث عفونت های باکتریایی در روده شود. این عفونت ها عبارتند از:
- شیگلا
- سالمونلا
- کمپیلوباکتر
بیشتر بخوانید: علائم بروز کیست مویی چیست؟
آیا پروکتیت یک بیماری خطرناک است؟
خیر، در شرایط عادی التهاب دیواره رکتوم یک بیماری عادی است و میتواند به خوبی به درمان پاسخ دهد. اما باید این موضوع را در نظر داشته باشید که این بیماری ممکن است به عوارض جدی تری دچار شود اگر:
- پروکتیت شدید باشد
- به درمان پاسخ نشان ندهد
- مدت طولانی تری دوام بیاورد
- درمان مناسب را دریافت نکند
عوارض ناشی از التهاب طولانی مدت رکتوم میتواند شامل موارد زیر باشد:
- اختلال در نعوظ
- ابتلا به فیستول مقعدی
- تنگی یا باریک شدن رکتوم
- کم خونی در اثر خونریزی بالا
- اختلال عملکرد مثانه نوروژنیک
- بی حسی، گزگز یا سوزش در اندام تحتانی
بیشنر بخوانید: چگونه از انتقال زگیل تناسلی جلوگیری کنیم؟
پروکتیت چگونه تشخیص داده می شود؟
برای تشخیص پروکتیت، پزشک ابتدا شرح حال کاملی از علائم شما گرفته و معاینه فیزیکی را انجام میدهد. در معاینه فیزیکی، پزشک مقعد و راستروده شما را برای بررسی علائم التهاب مانند قرمزی، تورم و درد بررسی خواهد کرد.
علاوه بر معاینه فیزیکی، پزشک ممکن است آزمایشهای دیگری را برای تشخیص پروکتیت تجویز کند این آزمایشها با توجه به شدت علائمی که تجربه میکنید، شامل موارد زیر است:
- آزمایش خون: آزمایش خون میتواند به پزشک کمک کند تا عفونت، کمخونی یا سایر مشکلات پزشکی که ممکن است باعث علائم شوند را تشخیص دهد.
- آزمایش مدفوع: آزمایش مدفوع به پزشک کمک میکند تا عفونتهای باکتریایی یا انگلی را تشخیص دهد.
- آزمایشهای تصویربرداری: آزمایشهای تصویربرداری مانند سیگموئیدوسکوپی یا کولونوسکوپی به پزشک این امکان را میدهد تا داخل راستروده و روده بزرگ را با استفاده دستگاه مخصوص بررسی کند و التهاب ایجاد شده را تشخیص دهد.
بنابراین اگر پزشک شما تشخیص دهد که شما به پروکتیت مبتلا شده اید ممکن است برای تعیین علت بیماری، آزمایشات بیشتری را برایتان تجویز کند.
تماس با مرکز تخصصی درمان بیماری های مقعدی در تهران: ۰۲۱۲۲۳۶۱۰۷۱
تفاوت بین پروکتیت و کولیت چیست؟
پروکتیت راست روده را تحت تأثیر قرار میدهد، در حالی که کولیت اولسراتیو (UC) میتواند روده بزرگ، رکتوم یا هر دو قسمت روده را درگیر کند. کولیت اولسراتیو (UC) نوعی بیماری التهابی روده (IBD) است که بر دستگاه گوارش تأثیر میگذارد در صورتی که پروکتیت نوعی UC است.
روشهای درمانی پروکتیت
روش درمانی پروکتیت با توجه به علت بیماری شما انتخاب میشود. اگر پروکتیت ناشی از عفونت باکتریایی باشد، درمان آن معمولاً شامل مصرف آنتیبیوتیک یا داروهای ضد انگلی است. اگر پروکتیت ناشی از بیماریهای دیگر مانند بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو باشد، معمولا برای درمان آن مصرف داروهای ضد التهابی یا داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی در نظر گرفته میشود.
در اینجا برخی از درمانهای رایج پروکتیت آورده شده است:
- داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs): داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن میتوانند به کاهش التهاب و درد کمک کنند.
- داروهای کورتیکواستروئیدی: استفاده از داروهای کورتیکواستروئیدی مانند پردنیزولون میتوانند التهاب را به شدت کاهش دهند، اما استفاده طولانیمدت از آنها میتواند عوارض جانبی داشته باشد.
- داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی: داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی مانند آزاتیوپرین یا متوترکسات میتوانند التهاب را در بیماریهای التهابی روده (IBD) کنترل کنند.
- جراحی: جراحی ممکن است برای درمان موارد شدید پروکتیت یا برای برداشتن بافتهای آسیبدیده مورد استفاده قرار بگیرد.
مراقبت های خانگی
در کنار درمانهای پزشکی، برخی از تغییرات در سبک زندگی نیز میتوانند به بهبود علائم پروکتیت کمک کنند. این تغییرات شامل موارد زیر میشود:
- مصرف مایعات فراوان: مایعات فراوان میتوانند به نرم شدن مدفوع و کاهش تحریک راست روده کمک کنند.
- مصرف فیبر کافی: فیبر کافی میتواند به نرم شدن مدفوع و کاهش دفعات اجابت مزاج کمک کند.
- اجتناب از غذاهای تحریککننده: غذاهای تحریککننده مانند غذاهای پرادویه، تند، اسیدی یا چرب میتوانند علائم پروکتیت را بدتر کنند.
میتوانید سوالات خود را در انتهای همین مطلب مطرح نمایید، در اولین فرصت پاسخگوی سوالات شما خواهیم بود.





سلام و عرض ادب بنده ۲۰ روز پیش کولونوسکوپی شدم و التهاب در رکتوم وجود داشت که بعد از آمدن جواب پاتولوژی التهاب خفیف غیر اختصاصی تشخیص داده شد و پزشک برای بنده شیاف مزالارین و ملین و پروبیوتیک بایوفلورا تجویز کرد به خاطر یبوست خفیف اکنون فقط سوزش در رکتوم دارم که البته کمتر شده ولی باز آزار دهنده است چه مدت طول می کشد به طور کامل درمان شوم ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام، التهاب خفیف غیر اختصاصی رکتوم معمولاً با ادامه درمان به تدریج طی چند هفته تا چند ماه بهبود پیدا میکند. شیاف مزالارین معمولاً طی دو تا چهار هفته اثر خود را نشان میدهد، اما در بعضی موارد ممکن است برای بهبود کامل نیاز به مصرف طولانیتری باشد. ادامه مصرف پروبیوتیک و ملین طبق نظر پزشک، نوشیدن مایعات کافی، رعایت رژیم پرفیبر و پیشگیری از یبوست نقش مهمی در بهبود دارند. اگر علائم شما تا چند هفته آینده به طور کامل برطرف نشد یا نشانههای جدیدی مثل خونریزی یا درد شدید ظاهر شد، بهتر است جهت بررسی مجدد به پزشک معالج مراجعه کنید.
باتشکر ایا نشستن در اب الوده مثل وان حمام یا جکوزی میتواند درصورتی که التهاب بواسیر داشته باشیم موجب این بیماری شود؟ ایا باید از فعالیتهای ورزشی و نشستن طولانی مدت خودداری کرد؟
با تشکر از شما،
بله، نشستن در آب آلوده مانند وان یا جکوزی غیربهداشتی میتواند در صورت وجود التهاب یا زخم در ناحیه مقعد، باعث تشدید التهاب، تحریک پوست یا حتی ایجاد عفونت شود، بنابراین باید از این کار پرهیز کرد تا روند بهبودی مختل نشود. همچنین در صورت ابتلا به بواسیر یا التهاب مقعدی، نشستن طولانیمدت و انجام فعالیتهای سنگین یا ورزشهای پرفشار مانند وزنهبرداری یا دوچرخهسواری میتواند علائم را تشدید کند. بهتر است در این دوره، از نشستن طولانی خودداری کرده، تحرک ملایم داشته باشید (مثل پیادهروی)، و از نشستن بر سطوح سخت اجتناب کنید تا فشار کمتری به ناحیه وارد شود.