ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یکی از رایجترین بیماریهای مقاربتی در جهان است که از بیش از ۲۰۰ نوع ویروس مختلف تشکیل شده است. بسیاری از مردم در گذشته تصور میکردند که ویروس HPV تفاوتی با ویروس HIV (عامل بیماری ایدز) ندارد، اما این تصور کاملاً اشتباه است؛ چرا که این دو ویروس از نظر نحوه انتقال، علائم و عوارض با یکدیگر تفاوتهای بسیاری دارند.
در این مقاله، به بررسی دقیق ویروس HPV، انواع آن، راههای انتقال، علائم در زنان و مردان، و روشهای پیشگیری از ابتلا به آن میپردازیم.
ویروس HPV چیست؟
ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یکی از شایعترین عفونتهای ناحیه تناسلی است که عمدتاً از طریق تماس جنسی منتقل میشود. تاکنون بیش از ۱۰۰ نوع از این ویروس شناسایی شده است که حدود ۲۵ نوع آن ناحیه تناسلی را درگیر میکنند؛ نواحیای مانند دهانه رحم، واژن، آلت تناسلی مردان و اطراف مقعد از جمله آنها هستند.
ویروس HPV عامل اصلی بروز انواع زگیل است. با این حال همه انواع این ویروس از طریق جنسی منتقل نمیشوند؛ به عنوان مثال، زگیلهایی که بر روی دستها یا کف پا ظاهر میشوند معمولاً از راه جنسی منتقل نمیشوند.
بیشتر بخوانید: درمان خانگی زگیل تناسلی
انواع مختلف ویروس HPV کدام هستند؟
ویروس HPV به دو نوع اصلی تقسیم میشود:
-
ویروسهای کم خطر HPV
این نوع از ویروس معمولاً باعث ایجاد زگیل در نواحی تناسلی، دهان، گلو یا اطراف مقعد میشود، اما بهطور کلی خطر خاصی برای سلامت عمومی بدن ندارند. برخی از افراد ممکن است ناقل این ویروس باشند ولی هیچگونه علائمی نداشته باشند.
-
ویروس های پر خطر HPV
این نوع از ویروسها میتوانند زمینهساز بروز سرطان شوند. تا سال ۲۰۲۵، حدود ۱۴ نوع HPV پرخطر شناسایی شده است که از میان آنها، دو نوع HPV-16 و HPV-18 عامل اصلی سرطان دهانه رحم هستند.
انواع HPV پرخطر عبارتاند از:
HPV16، HPV18، HPV31، HPV33، HPV35، HPV39، HPV45، HPV51، HPV52، HPV56، HPV58، HPV59، HPV66 و HPV68.
این ویروسها میتوانند منجر به سرطانهای گردن رحم، مقعد، آلت تناسلی، حلق و گلو شوند.
علائم ویروس HPV چیست؟
بسیاری از انواع HPV بدون علامت هستند و تنها از طریق آزمایش قابل شناساییاند. اما برخی از علائم رایج این ویروس شامل موارد زیر است:
- زگیل تناسلی
شایعترین علامت ظاهری HPV است که به شکل زائدههایی گوشتی یا گلکلمی شکل در ناحیه تناسلی دیده میشود. - خارش و سوزش
زگیلهای تناسلی ممکن است با خارش، سوزش یا حتی درد همراه باشند. - تغییر در رنگ یا ضخامت پوست ناحیه تناسلی
تغییر رنگ یا ضخیم شدن پوست ممکن است نشانهای از وجود HPV باشد.
علائم HPV در زنان
HPV در زنان میتواند با نشانههای زیر ظاهر شود:
- زگیلهای تناسلی
این زائدهها معمولاً در اطراف فرج، دهانه رحم یا داخل واژن دیده میشوند. - نتایج غیرطبیعی آزمایش پاپ اسمیر
آزمایش پاپ اسمیر برای بررسی سلولهای غیرطبیعی دهانه رحم انجام میشود که ممکن است ناشی از HPV باشند. - درد در هنگام رابطه جنسی
وجود زگیل یا التهاب در واژن میتواند باعث احساس درد در رابطه جنسی شود. - ترشحات غیرطبیعی
ترشحات غلیظ، بدبو یا زرد رنگ ممکن است نشاندهنده التهاب یا عفونت ناشی از ویروس باشد.
بیشتر بخوانید: تفاوت زگیل مقعدی و بواسیر در زنان و مردان
علائم HPV در مردان
در مردان نیز این ویروس ممکن است بهصورت زیر ظاهر شود:
- زگیل تناسلی
این زگیلها معمولاً بر روی آلت تناسلی، کیسه بیضه یا اطراف مقعد دیده میشوند. - سرطان مقعد
علائم شامل خونریزی، درد، ترشح بدبو یا تغییر در حرکات روده است. - سرطان آلت تناسلی
در موارد نادر، ممکن است توده، زخم، ترشح یا خونریزی در آلت مشاهده شود. - سرطان گلو و دهان
علائمی مانند گلودرد مزمن، دشواری در بلع، یا درد در گوش ممکن است به این نوع سرطانها مرتبط باشند.
همچنین بخوانید: راهنمای جامع لیزر زگیل تناسلی: روند درمان + مراقبتهای ضروری
راه های انتقال ویروس HPV چیست؟
ویروس HPV (پاپیلومای انسانی) یکی از شایعترین ویروسهای منتقلشونده از طریق تماس جنسی است، اما راههای دیگری نیز برای انتقال آن وجود دارد. این ویروس بسیار مسری است و حتی بدون داشتن رابطه جنسی کامل نیز میتواند منتقل شود. مهمترین راههای انتقال عبارتاند از:
۱. رابطه جنسی واژینال
شایعترین راه انتقال ویروس است؛ حتی اگر تماس تنها محدود به سطوح تناسلی باشد و دخول کامل انجام نشود، احتمال انتقال وجود دارد.
۲. رابطه جنسی مقعدی
دیواره مقعد بسیار نازک و حساس است، بنابراین در صورت تماس با ویروس، امکان انتقال بسیار بالاست.
۳. رابطه جنسی دهانی
ویروس HPV میتواند از طریق تماس دهان با ناحیه آلوده تناسلی یا مقعدی منتقل شود. همچنین این نوع تماس ممکن است منجر به بروز سرطانهای حلق، گلو و لوزهها در بلندمدت شود.
۴. تماس مستقیم پوست با پوست
اگر پوست ناحیه تناسلی یا اطراف آن با ناحیه آلودهی شریک جنسی تماس داشته باشد، احتمال انتقال ویروس وجود دارد؛ حتی بدون این که رابطه جنسی کامل صورت بگیرد.
۵. استفاده مشترک از وسایل شخصی
وسایلی مانند تیغ اصلاح، حوله، لباس زیر یا وسایل اپیلاسیون، در صورت آلوده بودن، میتوانند باعث انتقال ویروس به پوست سالم شوند.
۶. اپیلاسیون یا اصلاح با وسایل آلوده
در مراکز اپیلاسیون و سالنهای زیبایی که بهداشت را رعایت نمیکنند، امکان انتقال ویروس از طریق وسایل مشترک وجود دارد.
۷. انتقال از مادر به نوزاد
در برخی موارد نادر، مادر مبتلا به HPV ممکن است هنگام زایمان طبیعی، ویروس را به نوزاد منتقل کند. این انتقال میتواند باعث ایجاد زگیل در حنجره یا دستگاه تنفسی کودک شود.
بیشتر بخوانید: راههای انتقال زگیل تناسلی چیست؟
نکات مهم در پیشگیری از HPV
با وجود میزان بالای شیوع ویروس HPV، راههای مؤثری برای پیشگیری از آن وجود دارد. آشنایی با این روشها و عمل به آنها میتواند تا حد زیادی خطر ابتلا را کاهش دهد.
۱. تزریق واکسن HPV
- واکسنهایی مانند گارداسیل (Gardasil) و سرواریکس (Cervarix) برای پیشگیری از ابتلا به انواع پرخطر HPV بسیار مؤثرند.
- بهترین زمان برای دریافت واکسن، پیش از شروع فعالیت جنسی، یعنی در سنین نوجوانی (۹ تا ۲۶ سال) است.
- حتی افرادی که رابطه جنسی داشتهاند نیز میتوانند از مزایای واکسن بهرهمند شوند، هرچند اثربخشی در آنها ممکن است کمتر باشد.
۲. استفاده از کاندوم
- استفاده از کاندوم به طور قابلتوجهی خطر انتقال HPV را کاهش میدهد، اما بهطور کامل محافظت نمیکند؛ زیرا تمام سطح پوست ناحیه تناسلی را نمیپوشاند.
- با این حال استفاده صحیح و مداوم از کاندوم بسیار توصیه میشود.
۳. داشتن رابطه جنسی سالم و ایمن
- محدود کردن تعداد شرکای جنسی و داشتن رابطه با شریک جنسی ثابت و مطمئن، نقش مهمی در پیشگیری دارد.
- روابط جنسی کنترلنشده و با افراد متعدد، احتمال انتقال HPV و سایر بیماریهای جنسی را افزایش میدهد.
۴. غربالگری منظم
- زنان باید بهطور منظم آزمایش پاپ اسمیر (Pap smear) انجام دهند تا سلولهای غیرطبیعی دهانه رحم شناسایی و در صورت لزوم درمان شوند.
- انجام تست HPV نیز به تشخیص نوع ویروس و میزان خطر کمک میکند.
۵. آموزش و افزایش آگاهی
- آگاهی داشتن از راههای انتقال و روشهای پیشگیری باعث میشود افراد رفتارهای پرخطر را کاهش دهند و در مورد سلامت جنسی خود مسئولانهتر رفتار کنند.
- گفتگوهای صادقانه با شریک جنسی نیز بخشی از این آگاهی است.
در کلینیک دکتر تاجبخش، امنیت و سلامت شما همیشه در اولویت است.
کلینیک دکتر تاجبخش با حفظ کامل حریم خصوصی، خدمات درمانی را توسط پزشک همجنس با مراجعهکننده ارائه میدهد. همچنین امکان ارسال ناشناس پرسشها از طریق بخش دیدگاهها فراهم شده است.
با بیش از ۲۰ سال تجربه، مسیر سلامتی شما را با اطمینان هموار میسازم.
نتیجهگیری درباره ویروس اچ پی وی
ویروس HPV یکی از رایجترین عفونتهای مقاربتی است که میتواند بدون علامت باشد و در صورت نادیده گرفتن، به بیماریهای جدی مانند سرطان منجر شود. شناخت علائم، راههای انتقال و پیشگیری، نقش بسیار مهمی در سلامت فردی و اجتماعی دارد. با آگاهی، واکسیناسیون و رعایت نکات بهداشتی میتوان تا حد زیادی از ابتلا به این ویروس جلوگیری کرد. توصیه میشود که افراد فعال جنسی بهطور منظم آزمایشهای غربالگری انجام دهند و درباره سلامت جنسی خود اطلاعات کافی داشته باشند.
ممنون از مقاله کامل و دقیق درباره ویروس HPV. اطلاعرسانی درباره انواع ویروس، راههای انتقال و روشهای پیشگیری، نقش بسیار مهمی در کاهش ابتلا به این عفونت شایع و پیشگیری از عوارض جدی آن مانند سرطان دارد.