شقاق چیست؟ علت بروز و علائم به همراه تشخیص سریع

شقاق مقعدی چیست؟

شقاق یا فیشر مقعدی یک زخم یا ترک کوچک در دیواره داخلی مقعد است که باعث درد و خونریزی در هنگام دفع می‌شود. این بیماری بسیار شایع است و می‌تواند در هر سنی بروز کند، اما بیشتر در بزرگسالان و زنان بعد از زایمان مشاهده می‌شود. در بیشتر موارد با درمان‌های ساده و خانگی بهبود می‌یابد، اما در صورت مزمن شدن ممکن است نیاز به جراحی یا لیزر داشته باشد.

صحبت های دکتر داوود تاجبخش درباره بیماری شقاق، علائم، راه های تشخیص و درمان آن

علائم شقاق چیست؟

احتمالا از خودتان بپرسید که علائم شقاق مقعدی چیست و چگونه باید آن را تشحیص دهیم؟  درد ادامه با شایع ترین علائم فیشر مقعدی آشنا خواهیم شد:

1. سوزش و خارش اطراف مقعد
2. درد شدید در هنگام دفع مدفوع
3. خون روشن روی مدفوع یا دستمال توالت
4. ترک یا زخم قابل مشاهده در اطراف مقعد
5. احساس توده یا زائده پوستی (اسکین تگ) در نزدیکی مقعد

عکس بیماری شقاق مقعدی

علائم شقاق در کودکان

متاسفانه در کودکان نیز دیده می‌شود که با مشاهده موارد زیر می‌توان به آن پی‌برد:

1. تورم در ناحیه مقعد
2. احساس خارش شدید در مقعد
3. پارگی یا شکاف در ناحیه مقعد
4. مشاهده خون روشن در مدفوع
5. گریه کودک در هنگام دفع مدفوع
6. قرمز شدن پوست و یا التهاب در ناحیه مقعد

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره بیماری شقاق می‌توانید با پزشکان کلینیک لیزر شفا در ارتباط باشید.

بیشتر بخوانید: علائم و نشانه های شقاق در کودکان و راه های درمان آن

دلایل ابتلا به شقاق مقعد چیست؟

یکی از سوالات این است که شقاق چگونه به وجود می آید؟ علت شقاق مقعدی چیست؟

1. اسهال طولانی مدت
2. بارداری و زایمان طبیعی
3. سابقه بیماری‌های التهابی روده
4. زور زدن شدید هنگام اجابت مزاج
5. یبوست و دفع مدفوع سفت یا بزرگ
6. استفاده از دستمال زبر برای تمیز کردن
7. افزایش سن (شایع‌تر در جوانان و میانسالان)
8. رابطه جنسی مقعدی یا وارد کردن اجسام به مقعد
9. بیماری‌های زمینه‌ای مانند کرون، سرطان مقعد، سل یا عفونت‌های مقاربتی
10. فعالیت کم و قرار گرفتن طولانی مدت در وضعیت نشسته می‌تواند در عملکرد روده ها اختلال ایجاد کند. در نتیجه فرد در معرض ابتلا به یبوست قرار می گیرد. بهتر است مطلب نقش ورزش در درمان شقاق را مطالعه نمائید.

لازم به ذکر است به طور کلی شقاق بر اثر عوامل مختلفی به وجود می آید. که برخی از این عوامل و علت ها به طور مستقیم در به وجود آمدن این بیماری نقش دارند و برخی دیگر عامل زمینه ساز شقاق هستند و شیوه های درمان خانگی شقاق نیز متفاوت خواهد بود.

بیشتر بخوانیم: بعد از عمل شقاق چی بخوریم؟

جالبه بدانید آقایانی که ماهیچه ها و عضلات قوی ای دارند اگر دچار یبوست شوند چون مقعد آن ها براحتی باز نمی‌شود و مجبور هستند زور بیشتری را وارد کنند احتمال اینکه دچار شقاق شوند بیشتر خواهد شد.

کسب اطلاعات بیشتر: روش‌های عمل شقاق

علت درد شقاق چیست؟

شقاق به صورت یک خط طولی است که در نیمه تحتانی کانال مقعد در ناحیه زیر خط دندانه‌ای ایجاد می‌شود و چون این ناحیه حسگرهای بسیار زیادی دارد، یک وضعیت فوق‌العاده دردناک را برای فرد بیمار ایجاد خواهد کرد و باعث ایجاد درد در ناحیه شقاق خواهد شد. در هنگام دفع به دلیل اصطکاک موجود بین مدفوع و ناحیه‌ی‌ ترک خورده، با عبور مدفوع به خصوص در صورتی ‌که مدفوع خشک و سفت باشد، فرد دچار درد مضاعفی خواهد شد که تا مدتی، پس از اجابت مزاج نیز از آن رنج خواهد برد.

بیمار طی اجابت و یا پس از آن برای چند دقیقه یا حتی چند ساعت دچار درد شدید می شود. این درد در ابتدای بیماری خفیف است و بیمار هنگام دفع مدفوع دچار درد می شود اما با مزمن شدن آن بیمار طی اجابت، پس از آن، هنگام سرفه کردن، نشستن و… دچار درد شدید می شود.

برای دریافت وقت مشاوره از پزشکان و متخصصان کلینیک لیزر شفا با شماره های قرارداده شده در سایت تماس بگیرید.

انواع شقاق، شقاق حاد و شقاق مزمن

شقاق مقعد دارای 2 نوع حاد و مزمن است.  شقاق حاد، شامل شکاف یا پارگی سطحی پوست مقعد است که درصورت عدم بهبودی آن با گذشت زمان میتواند تبدیل به بیماری مزمن می‌شود و عضلات زیرین را نیز درگیر کند. در ادامه با این دو نوع شقاق ببیشتر آشنا خواهیم شد.

شقاق حاد چیست؟

شقاق حاد مقعد که معمولا بیشتر از 6 هفته طول نمی‌کشد، بسیار رایج است و در اکثر مواقع با مراقبت‌های شخصی، درمان های خانگی و دارویی ترمیم می‌شود. شقاق حاد معمولا برای اولین بار هست که برای بیمار این اتفاق می افتد و قبلا چنین تجربه ای نداشته است.

• علائم شقاق حاد: علائم این بیماری معمولا درد زیاد و  سوزش حین مدفوع و اکثرا بعد از مدفوع و احساس تنگی و مشاهده 1 الی 2 قطره خون می باشد.
• درمان دارویی شقاق حاد: شقاق حاد درمان ساده ای هم دارد که بیمار وقتی نزد پزشک مراجعه می نماید پزشک متخصص یکسری داروهای ملین و نرم کننده شکم تجویز می نماید و سپس راهکار های خانگی مناسب و رژیم غذایی مناسبی را برای بیماری تجویز می نماید.
• درمان خانگی شقاق حاد: مصرف آب بیشتر، سبزیجات و میوه جات بیشتر تا یبوست بهبود پیدا کند و بمرور این زخم درمان می شود و معمولا طی یک الی دو هفته بیماری بهبود پیدا می کند.

حتما به این مورد توجه داشته باشید که درمان دارویی و خانگی بایستی توسط پزشک معالج تجویز شود.

برای شناخت شقاق و مشاوره درباره راه‌های درمان آن با شماره ۰۲۱۲۲۳۶۱۰۷۱ (کلینیک لیزرشفا) تماس بگیرید.

شقاق مزمن چیست؟

معمولا اگر بیماری که شقاق حاد داشته و اقدامی در راستای درمان آن ننموده باشد بعد از 3 الی 4 هفته این بیماری مزمن خواهد شد و یا اگر بیماری پس از درمان دارویی و مراعات های غذایی خوب نشد و یا اینکه بیمار درمان را شروع کرد و بهبود یافت اما بعد از مدتی دچار یبوست شده و مجددا دچار این بیماری شود بیمار درگیر بیماری شقاق مزمن شده است. شقاق مزمن مقعد، معمولا بیشتر از 6 هفته طول می‌کشد و نیاز به درمان شقاق به روش لیزر و یا درمان به روش جراحی دارد.

• علائم شقاق مزمن: در قسمت خلف یا پشتی مقعد بالای زخم قسمت سر بیرونی اش شروع به التهاب پوست ناحیه نموده و بصورت یک زائده در می آید که به آن تکمه شقاق یا اسکین تگ مربوط به شقاق گفته میشود.
• درمان دارویی و خانگی شقاق مزمن: معمولا شقاق مزمن دیگر به درمان های دارویی، خانگی و رژیم غذایی جواب نخواهد داد.
• درمان قطعی شقاق مزمن: تقریبا تنها راه درمانی روش جراحی می باشد اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی به کمک لیزر CO2 شقاق را می توان بصورت سرپایی در مطب یا کلینیک درمان نمود. در حالت جراحی سرپایی با لیزر زخم سوزانده میشود و یک عضله ای در قسمت خارجی مقعد که همان اسفکتر مقعد یا منقبض کننده داخلی هست بطور نسبی بصورت 50 درصد با لیزر برش داده میشود تا مقداری اون تنگی و اسپاسمی که بر اساس شقاق بوجود آمده برطرف می شود حتی اگر بیمار اگر زائده ای هم داشته باشد در همین حین برطرف می شود. بعد از این جراحی بیمار از فرداش براحتی می تواند به دفع اقدام کند.

زخم شقاق پس از انجام جراحی معمولاً ظرف حدود پنج هفته به‌طور کامل ترمیم و بهبود می‌یابد.

بیشتر بخوانید: راه های درمان شقاق مقعدی

شقاق مقعد در چه کسانی شایع است؟

شقاق یا فیشر مقعد بسیار بسیار شایع بوده و در همه سنین رخ می دهد و مختص گروه سنی خاصی نیست. میزان شیوع این بیماری در زنان و مردان تقریبا به یک اندازه می باشد. البته احتمال شقاق مقعد در زنان پس از زایمان و در افراد مبتلا به بیماری کرون بیشتر است. با افزایش سن احتمال ابتلا به فیشر مقعد کم می‌شود پس شقاق اغلب در سنین جوانی و میانسالی رخ می‌دهد. همچنین این بیماری در کودکان کمتر از یک سال نیز بسیار دیده می‌شود.

نکته: اکثر شقاق ها (۸۵ الی ۹۰ درصد) در پشت مقعد و ۱۰ الی ۱۵ درصد در جلو و برای تعداد معدودی هم جلو و هم عقب مقعد رخ میدهد. شقاقی که در محل دیگری غیر از مقعد واقع باشد مربوط به بیماری های دیگری است که باید توسط پزشک متخصص آن حوزه مورد ارزیابی قرار گیرد.

برای دریافت نوبت در کلینیک لیزر شفا با شماره 02122361072 تماس بگیرید.

راه ها و روش های درمانی و جراحی شقاق مقعد

اگر شقاق در مراحل ابتدایی شناسایی شود معمولا براحتی با درمان های خانگی و با رژیم غذایی شامل مایعات و مواد غذایی فیبر دار و رفع یبوست درمان میشود و علاوه بر این پزشکان در این نوع شقاق که همان شقاق حاد می باشد پماد (مانند پماد گلیسیرین تری نیترات) و داروهای ملینی تجویز می کنند که یبوست برطرف شده و مدفوع نرم شود.

کسب اطلاعات بیشتر: راه های درمان خانگی زخم و خونریزی شقاق

اما اگر شقاق مزمن شود به احتمال خیلی زیاد نیاز به درمان با لیزر و یا عمل جراحی خواهد داشت.

همانطور که در بالاتر آورده شد درمان شقاق به چند صورت انجام میشود که در پایین به آن ها اشاره خواهیم کرد:

1. درمان خانگی: اگر بیماری حاد باشد، امکان درمان یا بهبود شقاق مقعد (فیشر مقعدی) با رعایت تغذیه و جلوگیری از یبوست، با مصرف مایعات و رژیم غذایی پرفیبر وجود دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره درمان خانگی شقاق می توانید مقاله مربوط به آن را مطالعه بفرمایید.
2. درمان دارویی: اگر بیماری حاد باشد معمولا داروی های ملین استفاده میشود و اکثرا روش درمان خانگی با رژیم غذایی و درمان دارویی همزمان توسط پزشک تجویز می شوند.
3. جراحی سنتی:  اگر بیماری مزمن باشد دیگر درمان های دارویی و خانگی جوابگو نخواهد بود و بایستی شقاق جراحی شود و معمولا در این روش بیمار در بیمارستان بستری شده و بی هوش می شود و سپس جهت درمان جراحی شقاق صورت می پذیرد.
4. درمان با لیزر: اگر بیماری مزمن باشد و دیگر درمان‌های دارویی و خانگی جوابگو نخواهد بود و با توجه به پیشرفت تکنولوژی درمان شقاق با لیزر و بصورت سرپایی و با بی حسی موضعی در 15 دقیقه درمان میشود و بیمار دیگر نیازی نیست که مراحل سخت و طاقت فرسای جراحی در بیمارستان را طی نماید و بلافاصله بعد از لیزر می تواند به خانه بازگردد.

کسب اطلاعات بیشتر: درمان لیزری شقاق مقعدی

برای انتخاب بهترین روش درمان شقاق مقعدی (فیشر مقعدی) با ما تماس بگیرید.

راه های کاهش درد شقاق

برخی از توصیه‌ها برای کاهش درد هموروئید عبارت‌اند از:

1. روزانه آب کافی بنوشید تا از یبوست جلوگیری‌ شود.
2. از نگه‌داشتن مدفوع و به تأخیر انداختن اجابت مزاج پرهیز کنید.
3. استفاده از وازلین بر روی خروجی مقعد اجابت مزاج را تسهیل می‌کند.
4. از مواد شوینده‌ی شیمیایی محرک پوست مانند صابون‌های معطر استفاده نکنید.
5. فعالیت بدنی داشته باشید. فعالیت‌ بدنی‌ خود احتمال‌ یبوست را کاهش‌ می‌دهد.
6. شست‌وشوی مقعد بعد از هر بار اجابت مزاج تا ناحیه‌ی مقعد همیشه تمیز بماند.
7. برای‌ برطرف‌ کردن‌ اسپاسم‌ عضلانی‌ و درد در اطراف‌ مقعد، حوله‌ گرم‌ روی‌ محل‌ گذاشته‌ شود.
8. غذای پر فیبر، نان سبوس‌دار، میوه جات و سبزیجات از قبیل کاهو، آلو، گلابی و انجیر مصرف کنید.
9. برای‌ کاهش درد شقاق مقعد، از داروهایی‌ مثل‌ استامینوفن‌ یا بی‌حس‌کننده‌های‌ مالیدنی‌ استفاده‌ کنید.
10. از نشستن طولانی در دستشویی موقع اجابت مزاج جلوگیری کنید و به هنگام اجابت مزاج، فشار بیش از اندازه وارد نیاورید.
11. نشستن در آب گرم،‌ درد شقاق را کاهش می‌دهد و باعث بهبود خونرسانی و شل شدن عضله اسفنکتر مقعد شده و به بهبود آن کمک می‌کند.
12. از داروهای شل‌ کننده مدفوع یا مسهل‌ها استفاده نمایید. زیرا نرم‌کننده‌های‌ مدفوع‌ می توانند به‌ جلوگیری‌ از بروز درد به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌ کمک‌ کنند.

بیشتر بخوانید: مراقبت های پس از لیزر شقاق

روش‌های پیشگیری از شقاق

برخی از توصیه‌ها برای پیشگیری از هموروئید عبارت‌اند از:

1. عدم زور زدن زیاد: همانطور که در بالاتر گفته شد علت ایجاد شقاق مقعدی در اکثر مواقع همان یبوست می باشد که بابت دفع شخص مجبور است زور بیشتری به ناحیه مقعدی خود بیاورد تا عمل دفع صورت پذیرد. حتی بعضا این زور زدن های زیادی سبب ایجاد بواسیر نیز می شوند.
2. منظم بودن اجابت مزاج: در برخی مواقع شخص مدفوع دارد اما هنوز زمان دفع نرسیده است ولی شخص اصرار بر دفع دارد و فشار زیادی را به ناحیه مقعد می آورد تا عمل دفع صورت پذیرد یا شخصی عجله دارد و می خواهد سریع عمل دفع انجام شود تا به سایر کارهای خود برسد. بنابراین سعی کنید تا حالت دفع بطور طبیعی در زمان خودش رخ دهد. علاوه بر این تا حد امکان دفع را به تعویق نیاندازید.
3. جلوگیری از یبوست: استفاده از مایعات و غذاهای فیبر دار سبب می شود که مدفوع نرم شده و براحتی خارج شود.
   
4. جلوگیری از اسهال: در برخی مواقع و بندرت اسهال طولانی مدت سبب ایجاد شقاق می گردد که توصیه میشود زمانی که دچار اسهال شدیدی حتما آن را هر چه سریعتر درمان نمایید.
5. عدم برقراری ارتباط مقعدی: در رابطه های مقعدی نیز احتمال آسیب به این ناحیه زیاد می باشد بطوریکه آلت تناسلی فشار زیادی را به ناحیه وارد آورده و سبب پارگی ناحیه مقعدی گردد. حتی ورود اجسام خارجی در مقعد نیز احتمال بروز شقاق را افزایش می دهد.

بیشتر بخوانید: معایب رابطه مقعدی چیست؟

داشتن رژیم غدایی مناسب: همانطور که در بالاتر اشاره شد بهتر است رژیم غذایی مناسبی را در برنامه غذایی خود جای دهی، ما در پایین تر اشاره ای به این مواد غذایی خواهیم داشت:

1. میوه هایی نظیر نارگیل، آلو، توت فرنگی، گلابی، سیب، تمشک،موز، بلوبری و بلک بری.
2. حبوباتی نظیر لوبیا قرمز، لوبیا سفید، لپه، نخود و عدس را در برنامه غذایی خود جای دهید.
3. مصرف سبزیجاتی نظیر هویج، کنگر فرنگی، چغندر، بروکلی، کلم بروکسل، اسفناج و گوجه فرنگی.
4. دانه ها و مغزهای فیبردار نظیر سبوس جو دوسر سرشار از فیبرهای محلول در آب و فیبر پکتین است و کینوا
5. مصرف خوراکی هایی نظیر شکلات تلخ، تخمه ی آفتاب گردان، تخمه ی کدو و پاپ کرن نیز دارای فیبر می باشند.
6. آجیل هایی نظیر بادام، پسته  و گردو دارای فیبر می باشند. البته انجیر خشک را هم میتوان جزو این دسته بندی تا حدودی آورد.
7. مصرف روزانه آب: شاید برای شم سخت باشد که روزانه 8 الی 10 لیوان آب بنوشید اما سعی کنید روزانه حداقل 3 لیوان آب را حداقل میل کنید.

ببشتر بخوانید: .بعد از عمل شقاق چی بخوریم

اگر شقاق درمان نشود چه می‌شود؟

اکثرا این بیماری ناشی از یبوست و خشکی مقعد یا خشکی مدفوع می باشد و معمولا دائما خوب شده و مجددا بیماری بر میگردد و بصورت متوالی وقتی بیماری تکرار می شود ممکن است عواقب زیر را ایجاد کند و علاوه بر این قطعا تنها راه درمانی فقط و فقط با جراحی و لیزر امکان پذیر خواهد بود.

1. عفونت و آبسه: از طریق زخم میکروب های داخل مدفوع به بافت زیرین نفوذ نموده و سبب آبسه و عفونت، تورم و چرک خواهد شد و اگر درمان نشود منجر به ایجاد یک سوراخ در اطراف ناحیه مقعد میشود که فیستول نامیده میشود.
2. فیستول: اگر باز هم بیمار پیگیری نکند و آبسه را سریع درمان ننماید درگیر بیماری سخت تری بنام فیستول مقعدی خواهد شد در برخی مواقع بسختی درمان میشود.

نکته: هر دو بیماری فوق امکان درمان با لیزر را دارند اما اگر فیستول خیلی پیچیده شود امکان دارد دیگر توسط لیزر نتوان آن را درمان نمود و فقط و فقط بایستی در بیمارستان بیمار جراحی شود تا به درمان و بهبودی کامل برسد البته متاسفانه گاهی اوقات هم ممکن است فیستول کامل درمان نشود.

فرق بین شقاق مقعدی و بواسیر (هموروئید)

در شقاق مقعدی شکاف یا زخم معمولا آشکار می باشد اما در بواسیر معمولا با بیرون زدگی های مقعدی مواجه می باشد. معمولا شقاق در حین دفع درد را احساس میکنید اما در بواسیر علل الخصوص در هموروئید ترومبوزه ممکن است در طول روز دائما درد را تجربه نمایید. معمولا در بواسیر ترشحات لزج از مقعد خارج میشود.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره بیماری شقاق می توانید با شماره‌های کلینیک لیزر شفا که در سایت قرار داده شده است تماس بگیرید.

مطالب مرتبط شقاق

– لیزر شقاق

– جراحی شقاق

– درمان سریع شقاق

– عکس شقاق مقعدی

– درمان شقاق در بارداری

–  نقش ورزش در درمان شقاق

– مزایا و معایب درمان شقاق با لیزر

– درمان خانگی و تغذیه مناسب شقاق

– پرسش ها و پاسخ های مرتبط به بیماری شقاق

سوالات متداول درباره بیماری شقاق مقعدی یا قیشر