اگر کنار مقعد برآمدگیهای کوچک، گرد و «دکمهمانند» لمس میکنید و همراه با درد مقعد، خارش مقعد یا گاهی خونریزی مقعدی هست، احتمالاً با نوعی از بواسیر خارجی روبهرو هستید که در گفتار روزمره به آن بواسیر دکمهای یا بواسیر ساچمهای میگویند.
اما اجازه دهید همینجا خیالتان را راحت کنیم؛ این برآمدگیها معمولاً خطرناک نیستند و با روشهای درمانی نوین و بدون نیاز به بستری، کاملاً قابلرفع هستند.
از نظر علمی این همان بزرگشدن و التهاب شبکه وریدی اطراف مقعد است که میتواند بهشکل برجستگیهای متعدد و کوچک ظاهر شود؛ برآمدگیهایی که بعضی بیماران آن را بواسیر ژلهای، بواسیر بادی، بواسیر برجسته، برآمده یا حتی «بواسیر دستانداز» توصیف میکنند. این وضعیت قابل درمان است و در بسیاری از موارد با اصلاح سبک زندگی و روشهای کمتهاجمی مانند لیزر بواسیر یا تزریق بواسیر بهخوبی کنترل میشود.
در ادامه به صورت کاملاً کاربردی همه چیز را دربارهی بواسیر ساچمهای یا همان بواسیر دکمهای و روشهای نوین درمان آن مرور میکنیم.
همین حالا مشاوره رایگان بیماری های مقعدی بگیرید! تلگرام | تماس مستقیم (22361071-021)
بواسیر ساچمه ای چیست و چرا به این نام شناخته میشود؟
بواسیر دکمهای که با نامهای دیگری چون «بواسیر ساچمهای»، «بواسیر بادی»، «بواسیر برجسته» یا «بواسیر دستانداز» نیز شناخته میشود، در حقیقت اصطلاحی عامیانه برای توصیف نوعی هموروئید خارجی است که به صورت یک یا چند برآمدگی (مانند دکمه یا ساچمه) در دهانه یا اطراف مقعد ظاهر میشود.
از نظر پزشکی هموروئید به رگهای خونی متورم و ملتهب در قسمت تحتانی راست روده و مقعد اطلاق میشود. وقتی این تورم در رگهای خارج از دهانه مقعد (زیر پوست) رخ میدهد، به آن بواسیر خارجی میگویند.
ویژگی اصلی بواسیر خارجی دکمهای ظاهر آن است. این برآمدگیها غالباً اندازهای کوچک تا متوسط دارند، سفت و حساس به لمس هستند و میتوانند باعث درد مقعد و ناراحتی شدید شوند. این نوع بواسیر به دلیل قرار گرفتن در ناحیهای با گیرندههای عصبی زیاد، معمولاً بسیار دردناکتر از بواسیر داخلی است.
بواسیر ساچمهای ممکن است در دو حالت بروز کند:
- بواسیر خارجی ساده: رگهای متورم زیر پوست مقعد که همیشه ثابت هستند و هنگام زور زدن یا نشستن طولانی بزرگتر و دردناکتر میشوند.
- ترومبوزه بواسیر: وخیمترین حالت بواسیر ساچمهای که در آن یک لخته خون (ترومبوز) داخل رگ متورم گیر میکند. این حالت معمولاً با شروع ناگهانی درد مقعد شدید، سفتی و کبودی برآمدگی همراه است و وضعیت بواسیر خطرناک تلقی نمیشود، اما نیاز به درمان فوری دارد.
معیار تشخیص انواع بواسیر همچنان معاینهی پزشک است.
علت بواسیر دکمه ای و علائم بواسیر ساچمه ای چیست؟ بررسی عوامل خطر و نشانههای بالینی
درک علت بواسیر دکمهای به ما کمک میکند تا برای پیشگیری و درمان بواسیر ساچمهای مؤثرتر عمل کنیم. در حقیقت علت اصلی بواسیر افزایش فشار بر رگهای ناحیه مقعدی است که باعث تورم و برآمدگی آنها میشود. این فشار مزمن یا ناگهانی، زمینهساز ایجاد بواسیر خارجی یا بواسیر داخلی خواهد شد.
مهمترین علل بواسیر ساچمهای
فشار مداوم یا ناگهانی که منجر به بواسیر ساچمهای میشود، میتواند ناشی از عوامل زیر باشد:
- اسهال مزمن: دفعات زیاد دفع نیز میتواند منجر به تحریک و تورم رگهای مقعد شود.
- رژیم غذایی کمفیبر: نداشتن فیبر کافی، باعث خشکی مدفوع و افزایش نیاز به زور زدن میشود.
- بلند کردن اجسام سنگین: این کار باعث افزایش فشار داخل شکم و در نتیجه فشار به رگهای مقعد میشود.
- نشستن طولانیمدت: مخصوصاً نشستن روی توالت یا نشستنهای طولانی بدون حرکت (مانند کارمندان پشت میز).
- بارداری و زایمان: افزایش وزن جنین و فشار به وریدهای لگن و همچنین فشار ناشی از زایمان از علل بسیار رایج بواسیر ساچمهای در زنان هستند.
- یبوست مزمن و زور زدن هنگام دفع: شایعترین علت بواسیر دکمهای تلاش زیاد برای خروج مدفوع سخت ناشی از یبوست و بواسیر است. این فشار به طور مستقیم به رگها آسیب میزند.
در صورت به وجود آمدن هرگونه سوالی در بخش کامنتهای همین صفحه با ما مطرح کنید.
علائم بواسیر ساچمهای: چه زمانی باید نگران شد؟
اگرچه بواسیر ساچمهای در ظاهر مشخص است، اما نشانههای زیر به شما کمک میکنند تا این عارضه را بهتر تشخیص دهید و بدانید چه زمانی نیاز به مراجعه به متخصص دارید:
- سختی در نشستن: به دلیل وجود برآمدگی و درد، نشستن برای فرد بسیار دشوار میشود.
- خارش مقعد (پروریتوس آنی): التهاب و رطوبت اطراف بواسیر میتواند منجر به خارش شدید شود.
- درد ناگهانی و شدید: بهویژه اگر لخته خون (ترومبوز) رخ داده باشد، درد میتواند غیرقابل تحمل باشد.
- برآمدگی یا توده: وجود یک یا چند برآمدگی سفت و حساس به لمس در اطراف مقعد. این همان دلیلی است که به آن «بواسیر دکمهای» میگویند.
- خونریزی مقعدی: این خونریزی معمولاً قرمز روشن و کم است و هنگام دفع مدفوع یا پاک کردن دیده میشود. اگرچه شایع نیست اما در بواسیر خارجی هم ممکن است رخ دهد.
در صورت مشاهده خونریزی مقعدی یا درد مقعد شدید بسیار مهم است که برای رد کردن سایر بیماریهای جدی، حتماً به پزشک متخصص مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید: فرق زگیل مقعدی و بواسیر
تفاوت بواسیر ساچمه ای (خارجی) با بواسیر داخلی و ترومبوزه
درک تفاوت بین انواع هموروئید بسیار مهم است، چرا که رویکردهای درمان بواسیر برای هر نوع متفاوت خواهد بود. به طور کلی، بواسیر به دو دسته اصلی بواسیر داخلی و بواسیر خارجی تقسیم میشود، که «بواسیر ساچمهای» در زیرمجموعه نوع خارجی قرار میگیرد.
| ویژگی | بواسیر داخلی (Internal Hemorrhoids) | بواسیر خارجی/ساچمهای (External Hemorrhoids) | ترومبوزه بواسیر (Thrombosed Hemorrhoids) |
| محل تشکیل | بالای خط دندانهای (داخل کانال مقعد) | زیر خط دندانهای (اطراف دهانه مقعد) | داخل بواسیر خارجی/ساچمهای |
| برآمدگی قابل مشاهده | معمولاً خیر؛ مگر در درجات پیشرفته که پرولاپس (بیرونزدگی) رخ دهد. | بله؛ به شکل دکمه یا ساچمه قابل لمس و مشاهده است. | بله؛ بسیار سفت، کبود و متورم است. |
| درد | معمولاً بدون درد، زیرا منطقه داخلی گیرنده عصبی کمی دارد. | غالباً دردناک، به دلیل گیرندههای عصبی زیاد در پوست. | بسیار دردناک، با شروع ناگهانی و شدید. |
| خونریزی | شایعترین علامت، معمولاً قرمز روشن روی مدفوع یا دستمال. | کمتر شایعتر، اما ممکن است هنگام پارگی یا تحریک رخ دهد. | معمولاً کم یا بدون خونریزی، مگر اینکه پوست روی آن پاره شود. |
| نحوه تشخیص | مشاهده با آنوسکوپ توسط پزشک. | معاینه چشمی توسط بیمار یا پزشک. | معاینه چشمی توسط پزشک. |
همانطور که در جدول بالا مشخص است، بواسیر ساچمهای یا بواسیر خارجی به دلیل محل قرارگیری معمولاً با درد مقعد بیشتری همراه است. در واقع بسیاری از افرادی که از درد شدید مقعدی شکایت دارند، درگیر همین نوع بواسیر دکمهای هستند که ممکن است به ترومبوزه بواسیر تبدیل شده باشد.
ترومبوزه بواسیر یک لخته خون داخل بواسیر خارجی است که باعث بزرگتر، سفتتر و دردناکتر شدن آن میشود و اگرچه بواسیر خطرناک نیست اما به دلیل درد زیاد، نیاز به مداخله فوری پزشک دارد.
بیشتر بخوانید: بواسیر خونی چیست؟
آیا بواسیر ساچمه ای خطرناک است؟ نحوه تشخیص بواسیر دکمه ای و زمان مراجعه به پزشک
یکی از بزرگترین نگرانیهای افراد مبتلا این است: «آیا بواسیر ساچمهای خطرناک است؟» و چطور میتوانم آن را از سایر بیماریهای ناحیه مقعدی تشخیص دهم؟
پاسخ صریح این است که بواسیر ساچمهای، چه به صورت ترومبوزه و چه بهصورت عادی، تقریباً هرگز بواسیر خطرناک و تهدیدکننده زندگی نیست.
خطر اصلی آن در کیفیت زندگی شماست از جمله ایجاد درد، ناراحتی، خارش، و اختلال در فعالیتهای روزانه. با این حال مهم است که خونریزی مقعدی یا درد مقعد شدید را جدی بگیرید چرا که این علائم میتوانند نشانههای بیماریهای جدیتر مانند سرطان مقعد یا روده بزرگ باشند.
نحوه تشخیص بواسیر دکمه ای توسط پزشک
برای تشخیص دقیق بواسیر ساچمهای، پزشک متخصص از روشهای زیر استفاده میکند:
- معاینه چشمی و لمس: پزشک با مشاهده اطراف مقعد میتواند بهراحتی بواسیر خارجی دکمهای را تشخیص دهد. اگر برآمدگی سفت و کبود باشد، تشخیص ترومبوزه بواسیر داده میشود.
- معاینه رکتال دیجیتال: پزشک برای بررسی بواسیر داخلی، با انگشت مقعد را معاینه میکند.
- آنوسکوپی یا پروکتوسکوپی: اگر خونریزی مقعدی وجود داشته باشد یا پزشک به بواسیر داخلی مشکوک باشد، از ابزاری به نام آنوسکوپ برای مشاهده دقیق داخل کانال مقعد و راستروده استفاده میکند.
بیشتر بخوانید: عمل بواسیر با استاپلر
چه زمانی برای بواسیر ساچمه ای به دکتر باید مراجعه کرد؟
شما باید در موارد زیر فوراً به پزشک متخصص مراجعه کنید:
- دفع مدفوع سیاه رنگ یا خونریزی همراه با سرگیجه و ضعف.
- خونریزی مقعدی مداوم و شدید: به منظور رد سایر علل جدی.
- عدم بهبودی علائم پس از یک هفته درمانهای خانگی و پمادهای موضعی.
- درد مقعدی شدید و ناگهانی: که ممکن است نشانه ترومبوزه بواسیر باشد.
همین حالا مشاوره رایگان بیماری های مقعدی بگیرید! تلگرام | تماس مستقیم (22361071-021)
درمان فوری بواسیر ساچمه ای: از روشهای خانگی تا درمان قطعی با لیزر
شاید مهمترین بخش برای شما این باشد که بدانید روشهای درمان بواسیر ساچمهای یا دکمهای چیست و چطور میتوانید از شر این درد خلاص شوید. رویکرد درمانی بستگی به شدت علائم و نوع بواسیر دارد. هدف نهایی، رفع کامل رگهای متورم و جلوگیری از عود مجدد است.
| عنوان روش تسکیندهنده | توضیحات کاربردی و نحوه اجرا | هدف از اجرا (اثر درمانی) |
| اصلاح رژیم غذایی و مدیریت یبوست | مصرف مداوم فیبر بالا (میوه، سبزیجات، غلات کامل) و نوشیدن حداقل ۸ لیوان آب در روز. رژیم غذایی برای بواسیر کلید پیشگیری از فشار است. | جلوگیری از یبوست و بواسیر، نرم کردن مدفوع و کاهش فشار روی رگهای متورم. |
| حمام سیتز (نشستن در آب گرم) | نشستن در وان یا لگن حاوی آب گرم ساده (بدون افزودنیهای تحریککننده) به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، ۳ تا ۴ بار در روز. | تسکین سریع درد مقعد، کاهش التهاب و اسپاسم عضلات اطراف مقعد. |
| استفاده از پماد بواسیر موضعی | استفاده از پماد بواسیر بدون نسخه که حاوی هیدروکورتیزون (برای کاهش التهاب) یا بیحسکنندههای موضعی هستند. | کاهش فوری سوزش، خارش مقعد و درد ناشی از برآمدگی بواسیر ساچمهای. |
| داروهای خوراکی مسکن | استفاده از داروهای ضد درد و ضد التهاب بدون نسخه (مانند استامینوفن یا ایبوپروفن) در صورت نیاز به تسکین درد شدید. | مدیریت درد مقعد و کاهش تورم عمومی ناحیه بواسیر دکمهای. |
گزینههای درمانی کلینیکی: از تزریق بواسیر تا لیزر بواسیر
وقتی درمان خانگی کافی نیست یا علائم بواسیر ساچمهای آزارنده میماند، روشهای کمتهاجمی پیشنهاد میشود (انتخاب روش به معاینه و درجه درگیری بستگی دارد):
- انعقاد مادونقرمز (IRC) و روشهای حرارتی مشابه.
- جراحی: برای موارد پیچیده، ترومبوزه بواسیر بزرگ یا عودکننده یا ناکامی روشهای کمتهاجمی.
- تزریق بواسیر (اسکلروتراپی): محلول مخصوص باعث جمعشدن عروق و کوچکشدن برجستگیها میشود؛ برای موارد انتخابی مفید است.
- بستن با نوار کشی (Rubber band ligation – بیشتر برای داخلیهای درجهدار): قطع خونرسانی به بالشتک هدف و افتادن آن طی چند روز.
- لیزر بواسیر: در موارد منتخب، لیزر با هدف کاهش بافت اضافی، بستن عروق و کمکردن التهاب بهکار میرود. مزایا میتواند شامل دقت بالا، خونریزی کمتر و برگشت سریعتر به کار باشد. بسیاری بیماران بهدنبال درمان بواسیر ساچمهای با لیزر بدون درد و بدون نیاز به بستری هستند؛ «بدون درد» ادراک نسبی بیمار است، اما در عمل ناراحتی غالباً اندک و قابلکنترل است.
اگرچه روشهای سنتی جراحی (هموروئیدکتومی) هنوز وجود دارند، اما با پیشرفت تکنولوژی، لیزر بواسیر به عنوان روش طلایی و استاندارد در کلینیکهای تخصصی نظیر کلینیک دکتر تاجبخش شناخته میشود، چرا که هم اثر بخشی قطعی دارد و هم کمترین میزان درد و عود مجدد را به همراه دارد.
بیشتر بخوانید: بهترین دکتر لیزر بواسیر در تهران
عوارض بواسیر ساچمه ای و روشهای پیشگیری از عود مجدد
با وجود اینکه بواسیر ساچمهای معمولاً جدی نیست اما در صورت عدم درمان یا بیتوجهی میتواند منجر به عوارض ناراحتکنندهای شود. از سوی دیگر بهترین راه برای رهایی دائمی از این عارضه، جلوگیری از بازگشت مجدد آن است.
عوارض بواسیر ساچمهای
اگرچه عوارض جدی نیستند، اما میتوانند کیفیت زندگی را به شدت تحت تأثیر قرار دهند:
- مشکلات پوستی: خارش مقعد مزمن میتواند منجر به آسیب دیدگی پوست اطراف مقعد و اگزما شود.
- آنمی (کمخونی): در صورت خونریزی مقعدی مکرر و طولانیمدت، بهویژه در افراد مسن، احتمال کمخونی ناشی از فقر آهن وجود دارد.
- نکروز (بافتمردگی): در موارد بسیار نادر، اگر جریان خون به بواسیر به شدت قطع شود، بافت میتواند بمیرد که نیاز به جراحی فوری دارد.
- عفونت: پاره شدن پوست روی بواسیر ساچمهای، بهخصوص در حالت ترومبوزه، میتواند مسیر ورود باکتریها و ایجاد عفونت (مانند آبسه) را باز کند.
روشهای پیشگیری از بواسیر ساچمهای
راز پیشگیری از بواسیر در مدیریت فشار بر رگهای مقعد و داشتن حرکات رودهای نرم و منظم است. این نکات را جدی بگیرید:
- نوشیدن آب کافی: حداقل ۸ لیوان آب در روز برای نرم شدن مدفوع ضروری است.
- عدم زور زدن هنگام دفع: هیچگاه در توالت زور نزنید یا برای مدت طولانی (بیش از ۱۰ دقیقه) ننشینید.
- ورزش منظم: فعالیت بدنی به حرکت رودهها کمک کرده و از افزایش فشار داخل شکم جلوگیری میکند.
- اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین: تا جای ممکن از انجام فعالیتهایی که فشار داخل شکم را افزایش میدهند، خودداری کنید.
- مدیریت یبوست: این مهمترین گام است. از مکملهای فیبر و غذاهای پرفیبر (مانند سبزیجات برگ سبز، میوهها و حبوبات) استفاده کنید.
بیشتر بخوانید: طول درمان بعد از عمل هموروئید
نتیجهگیری؛ درمان بواسیر ساچمه ای در کلینیک دکتر تاج بخش
اگر با بواسیر ساچمهای دست و پنجه نرم میکنید و به دنبال یک راهحل قطعی، بدون درد و با کمترین زمان استراحت هستید، درمان بواسیر ساچمهای با لیزر بدون درد و بدون نیاز به بستری در کلینیک دکتر داوود تاجبخش، متخصص برجسته بیماریهای نشیمنگاهی، بهترین گزینه برای شماست.
در کلینیک ما با بهرهگیری از جدیدترین تکنولوژیهای لیزری درمان شما به شکلی مطمئن، سریع و با بالاترین استانداردهای پزشکی انجام خواهد شد.
سلامت و آرامش شما در گرو یک تصمیمگیری آگاهانه است. زمان آن رسیده که با اعتماد به یک متخصص، این ناراحتی را برای همیشه از زندگی خود حذف کنید. ما اینجا هستیم تا شما را در این مسیر همراهی کنیم. برای دریافت مشاوره تخصصی و تعیین وقت، همین امروز با ما تماس بگیرید یا از طریق وبسایت اقدام کنید.
در کلینیک دکتر تاجبخش، امنیت و سلامت شما همیشه در اولویت است.
کلینیک دکتر تاجبخش با حفظ کامل حریم خصوصی، خدمات درمانی را توسط پزشک همجنس با مراجعهکننده ارائه میدهد. همچنین امکان ارسال ناشناس پرسشها از طریق بخش دیدگاهها فراهم شده است.
با بیش از ۲۰ سال تجربه، مسیر سلامتی شما را با اطمینان هموار میسازم.
سوالات متداول درباره بواسیر ساچمه ای
- درمان بواسیر دکمهای در خانه چگونه است؟
اصلاح رژیم غذایی با فیبر بالا، نوشیدن آب زیاد، استفاده از لگن آبگرم، پرهیز از نشستن طولانی و بهکار بردن پماد بواسیر طبق نظر پزشک، مهمترین روشهای درمان خانگی هستند.
- بواسیر بادی چیست و چه تفاوتی دارد؟
اصطلاح «بواسیر بادی» در واقع همان بواسیر ساچمهای یا برجسته است؛ یعنی برجستگیهای متورم اطراف مقعد که بهدلیل التهاب عروقی به وجود میآیند. برای تشخیص دقیق باید پزشک معاینه کند.
- درمان گیاهی بواسیر دکمهای چیست؟
روشهای گیاهی مکمل درمان هستند، نه جایگزین پزشکی. ژل آلوئهورا، روغن نارگیل یا فندق افسونگر و دمنوش بابونه میتوانند التهاب را کم کنند، اما در صورت تداوم علائم باید از درمان کلینیکی استفاده شود.
بهترین توضیحی بود که درباره بواسیر ساچمهای و بواسیر خارجی خوندم. خیلی جاها فقط کلیگویی میکنن، ولی اینجا هم علت بواسیر دکمهای رو گفتید هم روشهای درمان فوری و قطعی رو. عالی بود 👌
ممنون از نظر عالیتون! خوشحالم که توضیحات براتون مفید بوده.