شقاق مقعدی یا فیشر آنال یکی از شایعترین بیماریهای ناحیه مقعد است که با درد، سوزش و خونریزی در هنگام اجابت مزاج همراه میباشد. این بیماری معمولاً به دلیل ایجاد زخم یا ترک سطحی در دیواره کانال مقعد ایجاد میشود و در صورت مزمن شدن میتواند کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. درمانهای سنتی شامل دارو، تغییر سبک زندگی و در موارد پیشرفته، جراحی است. اما در سالهای اخیر، روشهای نوینی مانند درمان با PRP به عنوان جایگزینی کمتهاجمی، مؤثر و ایمن معرفی شدهاند.
در این مقاله به بررسی دقیق و علمی درمان شقاق با استفاده از روش PRP میپردازیم.
PRP چیست؟
PRP مخفف عبارت Platelet-Rich Plasma به معنای «پلاسمای غنی از پلاکت» است. این ماده از خون خود فرد استخراج شده و حاوی غلظت بالایی از پلاکتهاست. پلاکتها نقشی فراتر از انعقاد خون دارند؛ آنها دارای فاکتورهای رشد متعددی هستند که در ترمیم بافتها، کاهش التهاب و تحریک بازسازی سلولی نقش بسیار مؤثری ایفا میکنند.
مراحل درمان شقاق با روش PRP
در پاسخ به این سؤال که درمان شقاق با PRP چگونه انجام میشود، میتوان مراحل زیر را شرح داد:
- نمونهگیری خون از بیمار: حدود ۲۰ تا ۳۰ سیسی خون از خود بیمار گرفته میشود.
- فرآیند سانتریفیوژ: نمونه خون در دستگاه سانتریفیوژ قرار میگیرد تا اجزای آن از جمله پلاکتها و پلاسما از گلبولها جدا شوند.
- تزریق پلاسما: بخش غنیشده از پلاسما، حاوی پلاکتها، مستقیماً به ناحیه دچار شقاق تزریق میشود.
این تزریق با افزایش خونرسانی به ناحیه و فعالسازی روند ترمیم سلولی، موجب بهبود زخم و کاهش علائم بیماری میشود. کل فرآیند معمولاً در یک جلسه و بهصورت سرپایی انجام میشود و در صورت لزوم قابل تکرار است.
بیشتر یخوانید: شقاق مقعدی چیست؟
مزایای استفاده از PRP برای درمان شقاق
یکی از دلایلی که روش PRP در سالهای اخیر محبوبیت زیادی پیدا کرده، مزایای متعدد آن نسبت به سایر روشهای درمانی است. در اینجا به مهمترین این مزایا اشاره میکنیم:
- کمتهاجمی بودن: این روش بدون نیاز به برش جراحی یا بیهوشی انجام میشود.
- استفاده از خون خود بیمار: چون مواد مورد استفاده از بدن خود فرد استخراج میشود، احتمال واکنش آلرژیک یا پسزدن بدن بسیار پایین است.
- تسریع در ترمیم زخم: فاکتورهای رشد موجود در پلاکتها روند ترمیم بافت آسیبدیده را به طرز قابل توجهی سرعت میبخشند.
- کاهش درد و التهاب: بهویژه در افرادی که با شقاق مزمن مواجه هستند، کاهش التهاب و درد پس از درمان بسیار محسوس است.
- عدم نیاز به بستری شدن: تمام فرایند به صورت سرپایی انجام میشود و بیمار همان روز میتواند به خانه بازگردد.
با توجه به این مزایا، درمان با PRP میتواند جایگزینی مناسب برای افرادی باشد که تمایلی به روشهای پرخطرتر مانند جراحی ندارند یا نمیتوانند آن را تحمل کنند.
مطالعات علمی درباره PRP در درمان شقاق
تحقیقات علمی متعددی نشان دادهاند که روش PRP در درمان زخمهای مزمن از جمله شقاق مقعدی، تأثیرگذار و ایمن است.
برای نمونه، در مطالعهای که در سال 2025 انجام شد، مشخص شد که ۸۰٪ بیماران مبتلا به شقاق مزمن که با PRP تحت درمان قرار گرفتند، ظرف کمتر از سه هفته بهبودی کامل پیدا کردند و علائم آنها تا شش ماه بعد نیز عود نکرد.
در یک کارآزمایی بالینی دیگر با حضور ۵۰ بیمار، افرادی که درمان PRP دریافت کردند، در مقایسه با گروهی که درمان دارویی داشتند، درد کمتر، بهبود سریعتر و رضایتمندی بالاتری را تجربه کردند.
بیشتر بخوانید: مراقبت های پس از لیزر شقاق
عوارض احتمالی روش PRP
هرچند روش PRP بهطور کلی ایمن تلقی میشود، اما مانند هر روش تزریقی، ممکن است عوارضی موقت و خفیف در برخی بیماران مشاهده شود. شایعترین این عوارض عبارتند از:
- درد موقت در محل تزریق
- قرمزی یا التهاب خفیف
- خونریزی موضعی نادر
لازم به ذکر است که این عوارض معمولاً طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت بهصورت خودبهخود از بین میروند و نیاز به درمان خاصی ندارند.
بیشتر بخوانید: مزایا و معایب درمان شقاق با لیزر
چه کسانی کاندید مناسب برای PRP هستند؟
درمان با PRP برای همه افراد مناسب نیست و باید با تشخیص پزشک متخصص انجام شود. با این حال، افرادی که در ادامه ذکر شدهاند، معمولاً کاندیدای مناسبی برای این روش درمانی محسوب میشوند:
- افراد مبتلا به شقاق مزمن یا مقاوم به درمان دارویی
- کسانی که تمایلی به انجام جراحی ندارند
- بیمارانی که به دلایل پزشکی قادر به تحمل بیهوشی یا عمل جراحی نیستند
با وجود اثربخشی بالای PRP، برخی بیماران شرایطی دارند که مانع انجام این درمان میشود. در بخش بعدی، موارد منع استفاده از PRP را توضیح میدهیم.
موارد منع استفاده از PRP
در برخی شرایط پزشکی، استفاده از PRP به دلیل احتمال بروز عوارض یا عدم اثربخشی، توصیه نمیشود. این شرایط شامل موارد زیر است:
- وجود عفونت فعال در ناحیه مقعد
- ابتلا به بیماریهای خونی مانند ترومبوسیتوپنی شدید
- مصرف داروهای ضدانعقاد که امکان قطع آنها وجود ندارد
در چنین شرایطی، پزشک ممکن است گزینههای درمانی دیگری را متناسب با وضعیت بیمار پیشنهاد دهد.
بیشتر بخوانید: درمان شقاق با ورزش
مراقبتهای پس از درمان با PRP
برای دستیابی به بهترین نتایج درمانی، رعایت مراقبتهای بعد از تزریق PRP بسیار ضروری است. اقدامات توصیهشده عبارتند از:
- استراحت نسبی به مدت ۲۴ ساعت
- پرهیز از فشار زیاد هنگام اجابت مزاج
- مصرف مایعات کافی و مواد غذایی پرفیبر
- مراجعه مجدد به پزشک برای بررسی روند بهبودی در بازه ۲ تا ۴ هفته پس از درمان
رعایت این توصیهها میتواند روند ترمیم را تسریع کرده و احتمال بروز عوارض را کاهش دهد.
نتیجهگیری
درمان شقاق مقعدی با استفاده از PRP یکی از پیشرفتهترین و کمعارضهترین روشهای موجود در پزشکی مدرن است. این روش با استفاده از پتانسیل درمانی بدن خود فرد، بدون نیاز به جراحی، میتواند به بهبودی کامل در بیماران مبتلا به شقاق مزمن کمک کند.
با این حال، انتخاب این روش نیازمند مشاوره و ارزیابی توسط پزشک متخصص است تا شرایط فردی بهدرستی بررسی شده و مناسبترین درمان انتخاب شود. اگر از شقاق مزمن رنج میبرید و بهدنبال روشی نوین و مؤثر هستید، PRP میتواند گزینهای قابل اعتماد برای شا باشد.



ممنون از توضیحات کامل و علمی درباره درمان شقاق با PRP. واقعاً جای خوشحالی است که روشهای نوین و کمتهاجمی مانند PRP در دسترس بیماران قرار گرفته و میتواند بدون جراحی و با حداقل عوارض، کیفیت زندگی افراد مبتلا به شقاق مزمن را بهبود دهد. مرکز ما با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و تیم متخصص، آماده ارائه مشاوره و درمانهای بهروز برای مشکلات مقعدی شماست. اگر دنبال روشی ایمن، سریع و مؤثر هستید، میتوانید با ما تماس بگیرید و از مشاوره رایگان بهرهمند شوید.